Ο Απρίλιος τελειώνει ,η πρωτομαγιά μυρίζει…. Παντού διαβάζω ιδέες για πρωτότυπα στεφάνια, ευκαιρία για ουζάκια, ίσως κάποιοι τυχεροί να κάνουν και το πρώτο μπάνιο. Ωστόσο, η ημέρα αυτή δεν είναι μια ακόμα αργία προς αξιοποίηση για εξόρμηση σε παραλίες. Είναι μια επέτειος παγκόσμια με ένα αίτημα διαχρονικό 120 χρόνια μετά από την ματωμένη συγκέντρωση των εργατών στο Chicago.

Η εργατική, λοιπόν, Πρωτομαγιά βρίσκει την αρχή της στην Πρωτομαγιά του 1886 στην πλατεία Haymarket του Chicago. Η έννοια των εργασιακών δικαιωμάτων τότε μπορούσε να περιγραφεί άψογα από μια άσπρη κόλλα. Οι συνθήκες εργασίας ήταν κάτι λιγότερο από συνθήκες δουλείας. Ο εργάτης ζούσε για να δουλεύει σε συνθήκες αθλιότητας προς όφελος του εκάστοτε εργοδότη. Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1884, πάρθηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας η απόφαση να γίνουν την πρώτη Μάη του 1886 απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις στο Σικάγο, το μεγαλύτερο τότε βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ. Αίτημα η μείωση των ωρών εργασίας και σύνθημα “Οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο”. Εκείνη τη μέρα, 1η Μαΐου του 1886, 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket. Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα οι οποίοι περίμεναν το σύνθημα για να δράσουν. Κι ενώ το πλήθος παρακολουθούσε τις ομιλίες, ο επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης, διατάσσει να διαλυθεί η συγκέντρωση. Μια βόμβα έσκασε κοντά στους αστυνομικούς οι οποίοι άρχισαν να πυροβολούν και να χτυπούν τους συγκεντρωμένους χωρίς καμιά διάκριση. Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων.

100 χρόνια και κάτι μετά, τα ανθρώπινα-εργασιακά δικαιώματα εξελίχθηκαν μέσα από έντονους κοινωνικούς αγώνες. Η μάχη δυνατών και αδυνάτων βρήκε ενδεχομένως για κάποια χρόνια μια οριακή ισορροπία. Μέχρι σήμερα… Οι κατακτήσεις του εργαζόμενου πλυθησμού στις γραμμές παραγωγής βάλλονται όσο ποτέ στο σύμπαν της οικονομικής κρίσης. Στην Ελλάδα του σήμερα, κάτω από την μανδύα της μειωμένης απόδοσης καταστρατηγούνται βασικά δικαιώματα εργασιακά και κυρίως ανθρώπινα.

Η πρωτομαγιά του 2015 θα μας βρει κάπως έτσι:
οι έννοιες ωράριο και υπερωρία δεν υφίστανται
η εργασία είναι καταρχήν κακοπληρωμένη
γυναίκες σε ηλικία γάμου απορρίπτονται από θέσεις εργασίας
έγκυες απολύονται
εργαζόμενοι δίχως ασφάλιση
“μαθητείες” και υπάλληλοι υπο δοκιμή
κατάργηση συλλογικών συμβάσεων
ένας συνδικαλιστικός νόμος ο οποίος γλίτωσε παρατρίχα την κατάργηση
αιτήματα για απελευθέρωση των απολύσεων
κατώτατοι μισθοί σε μορφή επιδόματος

Οι αγώνες εργατών και εργαζομένων θυσιάζονται στον βωμό είτε μιας δήθεν διάσωσης (βλέπε μνημόνιο) και δημιουργίας “γόνιμου” εδάφους για επενδύσεις (δηλαδή μισθοί πείνας, όχι ασφάλιση και ελεύθερες απολύσεις ) είτε επειδή κάποιοι προσποιούνται κρίση για να εκμεταλλευτούν το κλίμα της εποχής.

Επομένως, το διακύβευμα της εν λόγω κρίσης δεν είναι μόνο η διατήρηση του ψωμιού στο τραπέζι μας αλλά και αν η ανθρωπότητα θα κάνει βήματα προς τα εμπρός ή προς τον μεσαίωνα. Πόσο εύκολο είναι όμως ο πατέρας δύο παιδιών να πει όχι σε μια κακοπληρωμένη μεν αλλά πληρωμένη δε εργασία. Ποιο είναι το νοητό όριο ανάμεσα στον εργοδότη που απολύει την έγκυο εαν δεν είναι ο νόμος και το κράτος; Τι σταματά τον εργοδότη να πλουτίζει επάνω στην κακοπληρωμένη υπερ-εργασία του υπαλλήλου του; Έχω ακούσει πολλάκις την φράση “ελεύθερη αγορά έχουμε, μπορείς να διαλέξεις”. Φυσικά και μπορείς να διαλέξεις την πείνα και το παγκάκι από την μειωτική της αξιοπρέπειάς σου εργασία. Μόνο που η αυτοσυντήρηση είναι υπέρτερο ένστικτο και αυτό το γνωρίζουν αυτοί που έχουν και το μαχαίρι και το καρπούζι. Επομένως εάν το ιδεώδες κοινωνικό κράτος προς του οποίου την κατασκευή πασχίζαμε-ζουμε όλοι δεν βάλει ένα όριο στην εκμετάλλευση του αδυνάτου από τον δυνατό θα γίνουμε ζούγκλα. Και στην ζούγκλα εγώ ,φίλοι μου, δεν θα ένιωθα καλά ούτε αν ήμουν λιοντάρι.

Αυτή η πρωτομαγιά ,όπως και να έχει, δεν είναι πρωτομαγιά σουβλακίων και λοιπών εδεσμάτων αλλά πρωτομαγιά περίσκεψης και κυρίως δράσης. Κάθε μέρα που περνά χάνεται και ένα κεκτημένο και το κράτος -κακά τα ψέμματα- ποτέ δεν υπήρξε πρωτοστάτης στους αγώνες για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Πάντα ακολουθούσε τις πιέσεις του λαού του, γι’αυτό και πάντα πρέπει να υπενθυμίζουμε στους κυβερνώντες ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές του λαού του. Εμείς είμαστε η κόκκινη γραμμή. Γι’ αυτό σήκω.

Sophie Kolliopoulou

About Sophia Kolliopoulou

Ένας μικρός-μικρός τυφώνας γεννημένος μια μέρα του Σεπτέμβρη. Κάθε βράδυ κοιμάται με το σπαθί της στην χώρα του Ποτέ-Ποτέ και κάθε πρωί ξυπνά δικηγόρος. Σιχαίνεται τις ταμπέλες αλλά αν φορούσε μία θα έγραφε «γεννήθηκα για να ελπίζω» με την αγαπημένη της cloche φούστα και ένα ζευγάρι γόβες. Κυνηγός αιώνιων λιακάδων. Και όταν αυτές συννεφιάζουν -γιατί ακόμα και αυτές συννεφιάζουν- γίνονται όμορφες με ένα καλό φίλο, μια κούπα καφέ και τον χιλιοπαιγμένο Armstrong να τραγουδά «give your heart and soul to me and life will always be la vie en rose».