Με αφορμή την έκθεση “Savage Beauty” με δημιουργίες του Alexander McQueen στο Victoria & Albert στο Λονδίνο, έχει αρχίσει ο κόσμος της μόδας να ασχολείται λίγο περισσότερο με το θρύλο που ονομάζεται Alexander McQueen (δε σταμάτησε ποτέ, απλά αυτές τις μέρες έχει επέλθει μία έξαρση). Άρθα ανεβαίνουν συνεχώς σε μεγάλα ή και μικρά site μόδας και το κοινό έχει αρχίσει λίγο να ξαναθυμάται, να μπορεί να αισθανθεί πάλι τι σημαίνει να έχεις έναν McQueen στο χώρο της μόδας. Σε ένα από αυτά τα άρθρα έπεσα πάνω σε αυτό το video:

Η συλλογή αυτή παρουσιάστηκε το 1995 και ο τίτλος/θέμα της συλλογής είναι “Highland Rape”. Γνωστός για την αντιπαράθεση που δημιουργούσε στο κοινό με τις συλλογές του, το “κακό παιδί της μόδας” (enfant terrible), προκάλεσε κριτικούς και κοινό, όσο ποτέ άλλοτε, γεγονός που έδωσε μεγάλη ώθηση στην καριέρα του. Πολλοί, μάλιστα, υποστηρίζουν ότι ήταν η συλλογή που τον καθιέρωσε και τον έκανε γνωστό στο χώρο της μόδας.

Βλέποντας λοιπόν το “Highland Rape” δεν υπήρξε στιγμή που να μην νιώσω ενθουσιασμένη, να μη νιώσω έμπνευση. Σχεδόν ανατρίχιασα, βλέποντας ένα υπερθέαμα που συνδύαζε μαζί με τη μόδα θέατρο, τέχνη, μουσική, concept, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ. Το τελευταίο το βάζω με κεφαλαία γιατί είναι κάτι που έχει ξεχαστεί γενικά. Και ήταν ακόμα 1995. Δημιούργησε μία πρωτοποριακή συλλογή, σκηνοθετώντας τη με τον καλύτερο τρόπο που θα μπορούσε κανείς να τη σκηνοθετήσει, καταφέρνοντας να βγάλει εις πέρας μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια που είχε στο μυαλό του και καταφέρνοντας να κάνει τον κόσμο να καταλάβει τι ήθελε να πει. Εντάξει, ίσως το γενικό κοινό δεν κατάλαβε ακριβώς τη σκέψη του McQueen, ούτε οι δημοσιογράφοι, οι οποίοι έσπευσαν να τον κατηγορήσουν για μισογυνισμό, κάνοντας τον να δίνει συνεχώς συνεντεύξεις για να μπορέσει να εξηγήσει αυτό που είχε στο μυαλό του. Φυσικά, δε θα ήταν μισογυνισμός, φυσικά ο McQueen ήταν πολλά βήματα μπροστά από όλους τους υπόλοιπους και φυσικά ήταν οραματιστής, έχοντας την ικανότητα να δει πιο πέρα από το μέσο άνθρωπο της μόδας. Βέβαια, δεν άργησε πολύ να φανεί το ταλέντο του στο ευρύ κοινό, ούτε πέρασε πολύς καιρός μέχρι να τον αγαπήσουν κριτικοί και κόσμος.

Ο Alexander McQueen επέλεξε την αντιπαράθεση, όχι για να προκαλέσει, αλλά γιατί ως φορέας της τέχνης, ήταν ο μόνος τρόπος να μπορέσει να απεικονισει αυτό που είχε στο μυαλό του. Είναι αλήθεια πως πολλές φορές, το τίμημα της τέχνης είναι ,εκτός από την αντιπαράθεση και η απόρριψη από την κοινωνία, όμως όταν είσαι πιστός στην τέχνη σου και αυθεντικός στην απεικόνιση της, είναι σίγουρο πως η αξία σου θα αναγνωριστεί αργά η γρήγορα. Έτσι έγινε και με εκείνον. Ο τρόπος σκέψης του, η ιδιαίτερη μορφή τέχνης του και η ικανότητα του να δημιουργεί αριστουργηματα, έκαναν τους πάντες να τον αγαπήσουν. Έγινε ένας rock star της μόδας, ένας καλλιτέχνης αυτοδημιούργητος, βάζοντας τη δική του πινελιά (ή μήπως να πούμε τον δικό του πίνακα τέχνης) στο χώρο της μόδας και δημιουργώντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του χώρου.

Αυτο το κεφάλαιο, λοιπόν, έκλεισε με το θάνατο του McQueen, δε συνεχίστηκε ποτέ και με κανέναν τρόπο. Η Sarah Burton έκανε και κάνει φιλότιμες προσπάθειες να συνεχίσει αυτό το έργο, αλλά δυστυχώς δεν τα καταφέρνει. Σίγουρα κρατάει την εταιρία σε ένα επίπεδο, αλλά είναι απλά μία εταιρία, χωρίς την αίσθηση του McQueen. Αλλά το θέμα δεν είναι απαραίτητα ότι δε συνεχίστηκε η εταιρία, αυτό ήταν και κάπως αναμενόμενο, το θέμα είναι ότι χάθηκε η τέχνη μαζί με τον McQueen. Είναι γεγονός ότι πλέον πρέπει να πάρεις μεγεθυντικο φακό για να βρεις την τέχνη στη μόδα. Είναι, επίσης, γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία εξέλιξη όσον αφορά το δημιουργικό μέρος της μόδας, η μόνη ταχεία εξέλιξη στο χώρο είναι αυτή του marketing και των social media. Ασχολούμαστε με τα fashion blogs, το Instagram, τις Kardashian, κράζουμε τα γυμνά εξώφυλα της Kim και αφήνουμε πίσω την πραγματική σημασία της μόδας. Αρκούμαστε σε μέτρια catwalk γνωστών οίκων, με πανομοιότυπες δημιουργίες, ελάχιστη φαντασία και υπερπροσπάθεια στο styling, δε ζητάμε το κάτι παραπάνω, αυτό που θα δώσει ξανά ζωή σε μία τέχνη που μαραίνεται δίνοντας τη θέση της σε προϊόντα.

Τα media έχουν τρελαθεί με τη Ferragni και υμνούν το ταλέντο της, αγνοώντας προφανώς τι ακριβώς σημαίνει να έχεις ταλέντο, τι είναι αυτό το “ταλέντο” για το οποίο συζητάνε όλοι. Πλέον ταλέντο θεωρείται το καλό marketing, τα likes και οι followers, αλλά για τα ρούχα ούτε λόγος. Κανένας δεν αποζητάει τα fashion shows που είχαν μία παράσταση, ένα concept που αναδείκνυε τις δημιουργίες του σχεδιαστή δείχνοντας αυτό που είχε στο μυαλό του και κάνοντας σε να θαυμάζεις την τέχνη του. Ο κόσμος της μόδας μεταναστεύει προς το εμπορικά καλλιτεχνικό Los Angeles, αποδεικνύοντας για ακόμη μια φορά την αδυναμία του σε οτιδήποτε προϊοντικό, κάνοντας μας να είμαστε πλέον σίγουροι ότι δεν έχουμε να περιμένουμε δημιουργικά fashion shows αλλά στυλάτους celebrities με μεγάλο αριθμό followers.

Αλλά αυτό είναι καθαρά επιλογή μας, γιατί κανείς μας δεν αναζήτησε ποτέ το καλό ρούχο. Δεν αναζητήσαμε τις καλλιτεχνικές αντιπαραθέσεις, αλλά αρκεστήκαμε στις αντιπαραθέσεις του reality show των social media. Το κοινό ασχολείται με τις ζωές του κόσμου, ενδιαφέρεται γι αυτές, ενθουσιάζεται με αυτές, δεν το ψάχνει παραπάνω. Ένα αδιάφορο φόρεμα φοριέται από έναν celebrity, το κοινό ενθουσιάζεται, δε ζητάει κάτι άλλο. Δεν αναρωτήθηκε ποτέ γιατί οι haute couture συλλογές θα μπορούσαν κάλλιστα να είναι pret a porter και γιατί οι pret a porter είναι πιο φορέσιμες από ποτέ.  Πλέον δε χρειάζεται να παρουσιάσεις κάτι πραγματικά εντυπωσιακό, κάτι καλλιτεχνικά ιδιοφυές για να σε θαυμάσει ο κόσμος της μόδας. Πλέον είναι απαραίτητο να έχεις μεγάλο αριθμό celebrity στο show σου και ένα καλό marketing για να θεωρείσαι πετυχημένος.

Είναι επιλογή μας να ακολουθούμε άτομα τα οποία δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα και δεν εξελίσσουν τη δημιουργηκότητα πουθενά. Μπορούμε επίσης να αρκεστούμε στη “νεά τάξη των social media”, θεωρώντας τα επαρκή να καλύψουν την απουσία της τέχνης. Άλλωστε ένας καλός αριθμός followers υπερκαλύπτει την οποιαδήποτε τέχνη. Είναι επιλογή μας, επίσης, να αναζητήσουμε ξανά την περίπλοκη τέχνη, τα ρούχα και τα show που μας κόβουν την ανάσα, να ψάξουμε τον τρόπο να ξαναγίνει όμορφος αυτός ο χώρος. Όλα ξεκινάνε και τελειώνουν από εμάς.

Martha Karousou

About Martha Karousou

Γενικά, δεν της αρέσει να μιλάει για τον εαυτό της. Σπουδάζει οικονομικά στο Πάντειο, όμως ανέκαθεν ήθελε να ασχοληθεί με το χώρο της μόδας. Θαυμάζει το στιλ με προσωπικότητα και δεν της αρέσουν οι αντιγραφές σε κάθε τομέα και επίπεδο (εκτός αν πρόκειται για την εξεταστική). Είναι λάτρης της τέχνης και του φαγητού και τα συνδυάζει συνεχώς με τη μόδα. Θέλει να σπουδάσει σχέδιο μόδας και να δουλέψει σε μεγάλο οίκο στο εξωτερικό. Έχει δουλέψει ως εθελόντρια στο Αthens Xclusive Designers Week, σε online magazine, ενώ διατηρεί ερασιτεχνικά το προσωπικό της fashion blog, Fashion MKG.