Για ένα ακόμα ταξίδι θα σας μιλήσω αυτή την εβδομάδα… Αλλά διαφορετικό από τα άλλα. Υπάρχουν πολλών λογιών ταξίδια. Υπάρχουν ταξίδια που μας πάνε τα τρένα, τα αεροπλάνα, τα λεωφορεία. Ταξίδια που μας πηγαίνει το μυαλό μας από μόνο του. Τα όνειρά μας, όταν κοιμόμαστε ή και όχι. Ταξίδια που μας πηγαίνει ένα τραγούδι, μια ταινία ή ένας πίνακας. Και υπάρχουν και ταξίδια, που κουβαλώντας μας, μας πηγαίνουν οι άνθρωποι γύρω μας. Υπάρχουν και κάποια ακόμα που είναι συνδυασμός των παραπάνω. Και αυτά είναι τα πιο μακρινά. Τα πιο διδακτικά, τα πιο πολύτιμα. Εκείνα που μένουν πιο βαθιά χαραγμένα μέσα μας και έχουν την ικανότητα να μας πλάθουν και να μας αλλάζουν. Να μας χαρίζουν απλόχερα χιλιόμετρα στο ταξίδι της ζωής.

Διατηρώντας το πάθος μου για το θέατρο και την τέχνη γενικότερα, αποφάσισα πριν μερικούς μήνες να πάω στη θεατρική ομάδα Ελλήνων Γενεύης (ΘΕΓΕ). Ήξερα ήδη το Γιώργο που συμμετείχε και αυτός φρόντισε να με πάει, να με συστήσει, να εγγυηθεί. Τι να πρωτοπώ γι αυτή την ομάδα;;!! Την ομάδα απαρτίζουν άνθρωποι από διαφορετικές ηλικίες, διαφορετικούς επαγγελματικούς προσανατολισμούς, διαφορετικών κοινωνικών συνηθειών και εντελώς διαφορετικών χαρακτήρων. Παρόλα αυτά σε κάθε συνάντησή μας και όσο τους γνώριζα τους εκτιμούσα όλο και πιο πολύ. Μάλλον τους αγαπούσα. Όλους μαζί γι αυτό που ζούσαμε και τον καθένα ξεχωριστά γι αυτό που είναι. Κι ας είναι στην άλλη άκρη από ότι εγώ. Ο ένας μετά τον άλλο με «νικούσαν» κάθε φορά. Με αφόπλιζαν. Για άλλους λόγους ο καθένας. Είναι αυτή η διαφορετικότητα που σε κερδίζει! Η μαγεία της αλχημείας που έχει το να συνεργάζεσαι και να δημιουργείς με ανθρώπους που υπό άλλες συνθήκες μπορεί να μην ερχόσουν ποτέ σε επαφή. Που ψάχνετε να ενώσετε εκείνο το κενό. Γιατί μπορεί να μην είχατε τίποτα κοινό. Εκτός από το πάθος για ένα κοινό σκοπό. Σαν έρωτας δε μοιάζει; Και το ενώνετε. Αυτό κάναμε.

Ψάχναμε για μήνες θεατρικό έργο να ανεβάσουμε. Περνώντας ο καιρός και μέχρι να καταλήξουμε, αποφασίσαμε να κάνουμε πραγματικότητα μια ιδέα της Κάκιας, σκηνοθέτιδας μας και να ετοιμάσουμε μια βραδιά αφιερωμένη στο Νίκο Καββαδία με αφορμή τα 40 χρόνια από το θάνατό του. Ξενερώσατε; Και κάποιοι από μας όταν το άκουσαν. Και κάποιοι από τους φίλους μας όταν αισθάνθηκαν πως θα έπρεπε να έρθουν σε μια τέτοια βραδιά. Πωπω, θα καθόμαστε να απαγγέλουμε και να ακούμε απαγγελίες. Αυτό δε σκεφτήκατε κι εσείς; Η συνέχεια και η πραγματικότητα ακύρωσε όλους όσοι σκέφτηκαν έτσι. Κι εμένα μέσα σε αυτούς που κατά τα άλλα ο Καββαδίας ανήκει στους αγαπημένους μου.

Αρχίσαμε να καταπιανόμαστε με τα ποιήματα και κάποια κομμάτια από τα πεζά του. Οι πρόβες στην αρχή ήταν πάντα στο σπίτι της Γρηγορίας. Η Κάκια μας μοίραζε συνεχώς χαρτιά, στίχους και κείμενα. Τα μισά όλοι κάπου τα χάναμε, αλλά είχε την υπομονή κι επιμονή να μας τα στέλνει ξανά. Στην αρχή οι πρόβες ήταν χαλαρές, οι μισοί πηγαίναμε, οι άλλοι μισοί όχι (καλά αυτό συνεχίστηκε) , γελούσαμε, κάναμε πλάκα (καλά και αυτό συνεχίστηκε). Κανείς δεν είχε καταλάβει τι κάναμε. Δεν είχαμε συνείδηση του τι χτίζαμε. Ένα οικοδόμημα πρέπει να το δεις ολόκληρο και ολοκληρωμένο για να νιώσεις το μέγεθός του.

Λίγο καιρό μετά στο «παιχνίδι» μπήκαν οι Τετρακτύς. Τους οποίους αρχικά ούτε βλέπαμε, ούτε ακούγαμε. Οι Τετρακτύς είναι ελληνικό μουσικό συγκρότημα στη Γενεύη (έχουν και τις δουλειές τους ταυτόχρονα οι άνθρωποι) και ανέλαβαν το μουσικό μέρος της παράστασης καθότι, μπορεί οι πιο πολλοί να μην το γνωρίζετε, αλλά ο Καββαδίας είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του μελοποιημένος, κυρίως από το Θάνο Μικρούτσικο. «Το Μαχαίρι», «Φάτα Μοργκάνα», «Γράμμα σε ένα ποιητή», «Ιδανικός κι Ανάξιος Εραστής», «Πικρία», «Γυναίκα», «Ο λύχνος του Αλαδίνου», «7 Νάνοι στο s/s cyrenia» και πολλά άλλα τραγούδια είναι σε δικούς του στίχους. Και αν δεν σας λένε κάτι τα ονόματα, ακούστε τα και θα δείτε πως τα πιο πολλά τα ξέρετε.

Οι Τετρακτύς! Δεν περίμενα ποτέ ότι θα έφτανα στη Γενεύη για να συναντήσω κάποιους ανθρώπους με τέτοια μουσική παιδεία, με τέτοιο ταλέντο, με τέτοια χημεία και τόσο κέφι και αγάπη ανάμεσά τους! Με τόση λατρεία και αφοσίωση σε αυτό που κάνουν. Με τόση τελειομανία σε ότι πρέπει να αποδώσουν. Με ένα πάθος κι ένα χιούμορ που αλληλοσυμπληρώνονται όλη την ώρα Που πιάνουν ο καθένας το μουσικό όργανο στο χέρι τους και το αποθεώνουν. Κι αυτές οι φωνές τους να σε κάνουν να νομίζεις πως γεννήθηκες για να τις ακούς.

Ένα απόγευμα σπίτι του Γιάννη (μαέστρου και πιανίστα) αποφάσισα πως θέλω να τραγουδήσω όπως θα γινόταν και με κάποια άλλα παιδιά από τη θεατρική ομάδα. Έλειπα ένα μήνα στην Ελλάδα, χρόνο για πολλές πρόβες δεν είχα, φωνάρα δεν είμαι, μουσικό ταλέντο επίσης όχι, αλλά είπα να κάνω το κέφι μου. Κι έτσι ο Γιάννης στο πιάνο και ο Μανώλης στην κιθάρα με εμπιστεύτηκαν και με ανέχτηκαν και μου έκαναν πρόβα πρώτη φορά το «Φάτα Μοργκάνα». Η επόμενη ήταν εκείνη στο Palais Mascotte. Όπου Palais Mascotte το club-bar στο Πακί όπου θα κάναμε την εκδήλωση. Σας έχω ξαναγράψει παλιότερα για το Πακί (βλ «Η τελειότητα όπως είναι»). Η underground και λούμπεν περιοχή της Γενεύης όπου στα πεζοδρόμια πρωτοστατούν οι πόρνες και οι έμποροι ναρκωτικών. Ναι, αμέ! Εκεί διαλέξαμε να δώσουμε την παράσταση για τον Καββαδία χωρίς φόβο και με πολύ πάθος. Γιατί το αξίζει!

Ήταν εκείνο το βράδυ στη πρόβα στο Palais όταν η «φωνή» του συγκροτήματος, Γιάννης Γ. (αν και όλοι τραγουδάνε, απλώς οι άλλοι παίζουν και μουσικά όργανα) αποφάσισε όταν με άκουσε ότι πρέπει να ανεβάσω το τραγούδι 3 τόνους επάνω από ότι το έλεγα. Εγώ, που 10 χρονών, τραγουδούσα δεύτερη φωνή με τα αγόρια στο ωδείο. Την άποψή του ενστερνίστηκε και ο μαέστρος, οι υπόλοιποι του γκρουπ καθώς και η ομάδα του ΘΕΓΕ. Έτσι βρέθηκα ξαφνικά ανάμεσα σε μια ντουζίνα ανθρώπους που γνώριζα από λίγο έως καθόλου να παλεύω να κάνω κάτι, που ναι μεν έλπιζα, αλλά ποτέ δεν πίστευα ότι μπορώ να καταφέρω. Το είχαν πιστέψει εκείνοι. Καμιά φορά αυτό φτάνει. Ή μάλλον καμιά φορά αυτό χρειάζεται. Να πιστεύουν οι άλλοι σε μας για να μας δίνουν δύναμη. Εκείνο και μόνο εκείνο το βράδυ, είπα το τραγούδι όπως έπρεπε. Ή περίπου έτσι. Από το πείσμα τους. Στην επόμενη πρόβα επανήλθα στα άγχη και τις φοβίες μου. «Αν το φοβηθείς, δεν θα το πεις!» Μου το είχαν πει. Κι επειδή το φοβήθηκα αλλά το αγαπούσα άφησα να το πει αυτός που μπορούσε πραγματικά να το πει και να μαγέψει. Η αμήχανη και καρπερή στιγμή που μπορείς να παραδέχεσαι τις ικανότητες και τις αδυναμίες σου. Πάντα μέσα από τους άλλους. Μόνο μέσα από τους άλλους μπορείς να το κάνεις αυτό.

Οι πρόβες συνεχίστηκαν, από δω κι από εκεί, σε σπίτια, ή στο Palais. Αρχίσαμε δειλά δειλά στην αρχή, πιο έντονα μετά να επεμβαίνουμε ο ένας στο κομμάτι του άλλου. Να έχουμε παρατηρήσεις, σχόλια, διορθώσεις. Είναι τόσα να μάθεις. Τονισμούς των λέξεων, χρωματισμούς στη φωνή, ύφος επί σκηνής, μιμήσεις, ακόμα και πώς να κάνουμε τατουάζ, έστω ψεύτικα! Όλοι κάτι δεν κάναμε καλά. Γιατί τον εαυτό σου δεν τον ακούς, δεν τον βλέπεις. Κι εκεί έρχονται οι «άλλοι» να σου πουν πως είσαι. Κι εσύ θα πρέπει να πιστεύεις και να εμπιστεύεσαι το λόγο τους. Μεγάλο πράγμα. Να σου δείχνει ο άλλος το μονοπάτι σου κι εσύ να έχεις τη σθεναρότητα να τον ακούσεις και να το δεις. Ειδικά με τη θεατρική ομάδα μπλέξαμε και χωρίσαμε τους εαυτούς μας εκατό φορές μέχρι να βγει αποτέλεσμα. Ανταλλάσαμε άπειρα email. Μπορεί να παρεξηγηθήκαμε και λίγο, δε θυμάμαι πια. Κανείς δε θυμάται…ελπίζω. Μόνο που αναπνέαμε ο ένας πάνω στην ατάκα του άλλου. Αυτό θυμόμαστε.

Είμαστε δεκαοχτώ. Δεκαοχτώ άνθρωποι διαφορετικοί, αλλιώτικοι, ο καθένας με τις δικές του υποχρεώσεις. Και μόνο που μπορέσαμε να συντονιστούμε για να βγάλουμε μαζί παράσταση είναι σπουδαίο! Πραγματικά σπουδαίο! Και ξέρετε πως δεν βάζω εύκολα θαυμαστικά όταν γράφω.

Ο Καββαδίας είναι ο ποιητής των θαλασσών. «Ιδανικός κι ανάξιος εραστής των γαλάζιων πόντων», όπως λέει και ο ίδιος. Ναυτικός όντας πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη θάλασσα. Την οποία μέσα από το έργο του περιγράφει σαν μια τελείως διαφορετική πατρίδα και πραγματικότητα από τι ξέρουμε οι «στεριανοί» να ζούμε. Και την περιγράφει με όλα τα ζόρια, τους αγώνες, τις δυσκολίες, τις ομορφιές, τις «προστυχιές». Αυτή φέραμε στη ζωή μέσα από την πρώτη παράσταση που δώσαμε με το ΘΕΓΕ και τους Τετρακτύς. Ή τουλάχιστον αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε. Να ταξιδέψουμε εμάς και το κοινό στους προορισμούς του. Μέσα σε μια τρικυμία πολλών μποφόρ, σε μέρη μακρινά που έφτασε, σε σκοτεινά μπαρ, σε σπίτια που μια μάνα περιμένει. Τον παρακολουθούμε και περιγράφουμε το πάθος για τις «θάλασσές» του, για τις μπουνάτσες του, για τις νέες πατρίδες που γνώρισε, για τις γυναίκες που τον σαγήνευσαν και ήταν όλες τόσο διαφορετικές μεταξύ τους. Για τις φιλίες που έκανε και τους ανθρώπους που έχασε κάπου στη διαδρομή. Και για εκείνο το «θαλασσινό κοχύλι» που περιγράφει στην Πικρία, τελευταίο του ποιήμα, (ακούστε το, από τους Τετρακτύς αν γίνεται) και μαζεύει μέσα του όλο τον πόνο αλλά και την ελπίδα. Ο Καββαδίας κλείνει στους στίχους τους μια ολόκληρη ανθρώπινη ύπαρξη, από την αρχή μέχρι το τέλος της.

Αλλά μήπως ο καθένας μας δεν παλεύει πάνω και μέσα στη δική του «θάλασσα»; Δεν είναι «ιδανικός κι ανάξιος εραστής των δικών του πόντων»; Με τα δικά του μποφόρ, τις δικές του τρικυμίες; Μήπως ο καθένας μας δεν περνάει από μέρη «σκοτεινά», δε γνωρίζει ανθρώπους πολλούς πριν να καταλήξει σε εκείνους που θέλει, ή απλά δε ζητάει να μείνει μόνος; Πόση «αρμύρα» αφήνουν επάνω μας οι «θάλασσες» που διασχίζουμε;;!! Γράφει ο ποιητής σε ένα στίχο στο «Yara Yara» :

«Απάνωθέ μου σκούπισε, τη θάλασσα που στάζω και μάθε με να περπατώ πάνω στη γη σωστά». Πόσο συμβολικό μπορεί να είναι για όλους μας;

Δεν είναι μόνο που πήρα κάτι από τη συνεργασία μου με την ομάδα του ΘΕΓΕ και τους Τετρακτύς. Ούτε είναι που τους έδωσα. Άλλο είναι το σημαντικό. Είναι εκεί που με πήγανε. Εκεί που πήγαμε. Εκεί που κουβάλησε ο ένας στην πλάτη του τον άλλο για να πάμε. Σε θάλασσες ανοιχτές, καινούριες, σε συναισθήματα που δε ζεις κάθε μέρα, σε χαμόγελα που κανείς δε σου προσφέρει, σε χιούμορ και γέλιο που σπανίζει, σε κουβέντες που αναζητάς και δεν υπάρχουν, σε αγκαλιές και φιλιά που έτσι πρέπει να είναι! Σε βλέμματα που μιλάνε πιο πολύ από τις σελίδες που έγραψα. Να σε πηγαίνουν οι άνθρωποι μακριά… Να σε ταξιδεύουν! Αυτό! Τίποτα άλλο!

Κάκια μου, Γρηγορία μου, Λυδία μου, Σοφία μου, Λουκία μου, Υπατία μου, Δόμνα μου, Δημήτρη μου και Πρόεδρέ μας, Γιώργο Σ. μου, Γιώργο Γ. μου, Βασίλη μου, Μιχάλη μου, Γιάννη μου και Μαέστρο μας, Γιάννη μου και Δάσκαλε, Γιώργο Μ. μου, Μανώλη μου και Γιώργο Α. μου, αυτό δεν ήταν παράσταση! Αυτό ήταν ταξίδι στα ανοιχτά! Από τα πιο μακρινά. Τα πιο διδακτικά, τα πιο πολύτιμα. Εκείνα που μένουν πιο βαθιά χαραγμένα μέσα μας και έχουν την ικανότητα να μας πλάθουν και να μας αλλάζουν. Να μας χαρίζουν απλόχερα χιλιόμετρα στο ταξίδι της ζωής.

Σας ευχαριστώ για τις απίστευτες στιγμές, τα μαθήματα, τα γέλια, τα νεύρα, τις τσαντίλες, τις αγκαλιές, τη μοιρασιά, τους στίχους, τις νότες, τα χαμόγελα, το κουράγιο. Το κουράγιο να σηκώσουμε ο ένας τον άλλο και να τον πάμε ένα ταξίδι μακριά! Ή απλώς ένα βήμα παραπέρα. Και μέσα από «θάλασσες» να δείξουμε ό ένας στον άλλο «να περπατάει στη γη σωστά!» Θα ήθελα να πω κάτι για τον καθένα ξεχωριστά αλλά δεν είναι το σωστό μέρος. Επιφυλάσσομαι…

Ποιες θάλασσες και φυλαχτά, σε σένα τι να αφήσω;

Ήλιος να ήσουν θα θελα να βγω να ζωγραφίσω

Πόση καρδιά μου άφησες να τρέφει την ψυχή μου

Υπόσχομαι θα σε κρατάω μια ζωή μαζί μου

Και αυτό δεν είναι του Καββαδία…Αλλά είναι για σας…

Υ.Γ.1. Να ευχαριστήσω επίσης και τους αφανείς ήρωες της παράστασης, συζύγους, συντρόφους, παιδιά, αδέλφια, φίλους που μας ανέχτηκαν και μας φρόντισαν όλο αυτό τον καιρό.

Υ.Γ2. Ας μου συγχωρέσουν οι υπόλοιποι ένα εξτρά ευχαριστώ στον Πρόεδρο του ΘΕΓΕ, Δημήτρη, για όλη την οργάνωση και τον περίσσιο κόπο του, που έκρυβε πάντα πίσω από ένα ευγενικό χαμόγελο.

Maria Kakavani

About Maria Kakavani

Η Μαρία αλλού γεννήθηκε, αλλού πήγε σχολείο, από αλλού είναι η μαμά της από αλλού ο μπαμπάς της, από αλλού οι παππούδες της, αλλού μεγάλωσε, αλλού έζησε, αλλού μετακόμισε για να εγκατασταθεί και αλλού είναι τώρα και συνεχίζει. Γενικά είναι αλλού! Έχει πτυχίο και μεταπτυχιακό (ΜΒΑ) από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα έχει κάνει ωραία κορνίζα, μιλάει μερικές γλώσσες αλλά μάλλον όχι τις απαραίτητες και λατρεύει τα media γιατί εκεί γεννήθηκε και εξελίχτηκε επαγγελματικά και γνώρισε τον κόσμο από την αρχή. Πιστεύει από καρδιάς πως παρόλες τις δυσκολίες κάθε πρωί που ξυπνάμε πρέπει να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη, να χαμογελάμε και να λέμε «θα τα καταφέρω!» Και να τα καταφέρνουμε!