Το παρόν άρθρο αφορά τους πατρινοκαρναβαλόπληκτους ολ οβερ δε γουερλντ καθώς περιέχει μεγάλες δόσεις φωτογραφικού υλικού και ιστορίας. Αν πάλι ανήκετε στην κατηγορία “σιχαίνομαι το καρναβάλι, χαλάει την πόλη μας (γκρρρρρ)” χάρηκα πολύ για την γνωριμία, θα τα πούμε την σαρακοστή. Για να εξηγούμεθα, είσαι Πατρινός με εμμονή με το καρναβάλι όταν:

axaia klaousΑ) Την μία και μοναδική φορά που έλειψες από την Πάτρα έβλεπες την παρέλαση της Κυριακής στην ΝΕΤ και έκλαιγες
Β) Έχεις ειδικά παπούτσια, κολάν,καλσόν, μπλουζάκια για μέσα από την στολή για τις παρελάσεις. Φυσικά και καρναβαλικές σκιές και γκλίτερ
Γ) Έχεις ολόκληρο συρτάρι από αξεσουάρ στολών από προηγούμενα καρναβάλια. Οι υπόλοιπες στολές είναι κάπου μέσα στην πόλη.
Δ) Έχεις εξτρά ντουλάπα στο σπίτι για τις στολές της οικογένειας.
Ε) Εκστασιάζεσαι περισσότερο με το «Πατρινό Καρναβάλι για Πάντα» από το Personal Jesus
ΣΤ) Ξέρεις τους στίχους του «Καρνάβαλε και Απόκρια» (βασικά ξέρεις ότι υπάρχει τέτοιο άσμα)
Ζ) Παίρνεις πολυβιταμίνες για να πας σε όλα τα πάρτυ της τελευταίας εβδομάδας
Η)Έχεις υπνόσακους σπίτι σου αν και σιχαίνεσαι το κάμπινγκ (που θα κοιμήσεις δέκα άτομα;)
Θ) Την Καθαρά Δευτέρα οι άλλοι πίνουν και τρώνε και εσύ είσαι σε hangover και μελαγχολία

Tο Πατρινό Καρναβάλι (μην ακούσω για άλλο Καρναβάλι θα φάτε στον σοκολατοπόλεμο λάκτα στο δόξα πατρί), μετρά όπως το ξέρουμε εμείς σήμερα σχεδόν 2 αιώνες ιστορία. Συγκεκριμένα, Ο μεγάλος έμπορος Μωρέττης διοργάνωσε για πρώτη φορά στην οικία του λίγο μετά την απελευθέρωση τον πρώτο αποκριάτικο χορό. Μετά λοιπόν από αυτόν τον πρώτο χορό και με την επίδραση των γάλλων αξιωματικών του Μαιζών ( Νικόλαος-Ιωσήφ Μαιζών (Nicolas Joseph Maison, 19 Δεκεμβρίου 1771 – 13 Φεβρουαρίου 1840) Γάλλος στρατάρχης και πολιτικός) που είχαν σταθμεύσει τότε στην πόλη μας, γεννήθηκε το πρώτο καρναβάλι , παιδί των αρχαίων Ανθεστηρίων ,των εθίμων των Ευρωπαίων Συμμάχων μας και των επατανησιωτών που συνέρρεαν μετά το 1864. Η εμφάνιση των πρώτων καρναβαλικών αρμάτων τοποθετείται χρονικά στη δεκαετία του 1870. Τα άρματα τότε ήταν αποκλειστικά κατασκευές ιδιωτών ενώ αργότερα ανέλαβε ο Δήμος Πατρέων έναν μεγάλο αριθμό κατασκευών.

καρναβαλος1960

Ωστόσο το καρναβάλι διεκόπη για ευνόητους λόγους κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον συνακόλουθο εμφύλιο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 γίνονται οι πρώτες διστακτικές σκέψεις για αναβίωση του καρναβαλιού. Οι πλέον απαισιόδοξοι ( από τότε ήμασταν γκρινιάρηδες) προεξοφλούν την αποτυχία: “τίποτα δεν θα είναι όπως παλιά”. Κι όμως το καρναβάλι ξαναγεννιέται. Οι πρωτοπόροι μουσικοί όμιλοι “Ορφέας” και “Πατραϊκή Μαντολινάτα” έχουν τα ηνία της προσπάθειας. Το πατρινό καρναβάλι επιστρέφει στις ζωές των πατρινών αλλά και όλων των Ελλήνων, ιδίως όμως όσων είχαν την οικονομική δυνατότητα (κυρίως εύποροι Αθηναίοι) να ταξιδέψουν στην Πάτρα για να συμμετάσχουν στο καρναβάλι, όπως και στα περίφημα μπουρμπούλια. Τα μπουρμπούλια είναι ο γνωστός σκανδαλώδης για τα τότε ήθη χορός στον οποίο οι γυναίκες εισέρχονταν φορώντας το γνωστό ντόμινο και χωρίς εισιτήριο. Ο χορός αυτός σώζεται μέχρι και σήμερα.

ντόμινο

To 1956 το καρναβάλι γίνεται στόχος επιθέσεων χριστιανικών και άλλων ηθικιστικών οργανώσεων ( Ήμαρτον!), που παραπληροφορημένες καταφθάνουν στην Πάτρα από άλλες περιοχές της Ελλάδας μεσούντος του καρναβαλιού για να καταγγείλουν όργια, διαφθορά, “Σόδομα και Γόμορρα” αλλά εμποδίζονται από την αστυνομία. Οι εντελώς ανυπόστατες κατηγορίες συναντούν την αδιαφορία ή την ενόχληση των Πατρινών και των επισκεπτών του καρναβαλιού.
Οι λιγοστές παραφωνίες με κανέναν τρόπο δεν σκιάζουν τη μεγαλοπρέπεια του καρναβαλιού το οποίο γνωρίζει πια μέγιστη πανελλαδική καταξίωση ενώ προσελκύει και το βλέμμα ορισμένων διεθνών ΜΜΕ. Το 1966 το καρναβάλι τίθεται σε νέες βάσεις. Ο δημοσιογράφος Νίκος Μαστοράκης φέρνει στην Πάτρα το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού στο οποίο παίρνουν μέρος 94 Πατρινοί και επισκέπτες με τα αυτοκίνητα τους. Πρώτη νικήτρια αναδεικνύεται η ομάδα ενός φίλου του καρναβαλιού από τη Θεσσαλονίκη, του Άλκη Στέα ο οποίος θα δεχτεί να παρουσιάσει το παιχνίδι την επόμενη χρονιά. Ο αείμνηστος πια Στέας γίνεται για δεκαετίες ο θρυλικός παρουσιαστής του καρναβαλιού.

στεας

ανινος

Έτσι το καρναβάλι αποκτά την μορφή που ζούμε μέχρι σήμερα: Τελάληδες, παιχνίδι κρυμμένου θησαυρού, σοκολατοπόλεμος( πρώην αυγοπόλεμος με κέρινα αυγά και κομφετί), νυχτερινή ποδαράτη, παρέλαση με άρματα και ανταποκρίσεις από αθηναικά δίκτυα (το γνωστό στην κάμερα “μαμά στείλε λεφτά”), τελετή λήξης .
Τα χαρακτηριστικό του Καρναβαλιού όπως το ξέρουν οι Πατρινοί, είναι ότι δεν διαρκεί απλά δύο μέρες. Οι χοροί , τα πάρτυ, οι στολισμοί διαρκούν τουλάχιστον ένα μήνα (πάρτυ κομιτάτου, έναρξης, λευκός χορός, κόκκινος χορός, μπουρμπούλια και άλλα παλιά και νέα) και αφορούν όλες τις ηλικίες. Τα γκρίζα μαλλιά ή η πιπίλα δεν είναι ανασταλτικός παράγοντας για να βιώσεις το καραναβάλι στο απόγειό του. Ο αυτοσαρκασμός, η σάτιρα και η αποποίηση της σοβαροφάνειας είναι ένα από τα βασικά αξεσουάρ για το πατρινό καρναβάλι . Ενώ το αλκοόλ, αν και ρέει άφθονο, δεν είναι αυτό που σε μεθάει όταν πατρινοκαρναβαλίζεσαι.

Πολλές φορές ως φοιτήτρια στην Θεσσαλονίκη με ρώτησαν αν κάνουμε όργια στην Πάτρα το καρναβάλι. Εγώ δεν απαντούσα ποτέ γιατί δεν υπήρχε λόγος να εξηγήσω σε κάποιον που δεν έχει ζήσει την πόλη μας αυτές τις μέρες. Μόνο αν έρθεις στην Πάτρα θα βιώσεις ότι το καρναβάλι δεν είναι μια ευκαιρία για εξαχρείωση αλλά είναι εκείνη η στιγμή όπου δεν χρειάζεται να έχεις ιδιότητα, ηλικία, επάγγελμα και φύλο. Δεν χρειάζεται να πιεις για χορέψεις, να έχεις μουσική για να τραγουδήσεις, δεν χρειάζεται να βρείς έξυπνη ατάκα για να μιλήσεις. Είναι η στιγμή που μπορείς να ντυθείς όλα όσα θα ήθελες να γίνεις.
Ακολουθούν φωτογραφίες από το δικό μου καρναβάλι. Οι φωτογραφίες από παλιά καρναβάλια αντλήθηκαν από το site www.paliapatra.gr

DSCI0453

DSCI0456

DSCI0449

Sophie Kolliopoulou

About Sophia Kolliopoulou

Ένας μικρός-μικρός τυφώνας γεννημένος μια μέρα του Σεπτέμβρη. Κάθε βράδυ κοιμάται με το σπαθί της στην χώρα του Ποτέ-Ποτέ και κάθε πρωί ξυπνά δικηγόρος. Σιχαίνεται τις ταμπέλες αλλά αν φορούσε μία θα έγραφε «γεννήθηκα για να ελπίζω» με την αγαπημένη της cloche φούστα και ένα ζευγάρι γόβες. Κυνηγός αιώνιων λιακάδων. Και όταν αυτές συννεφιάζουν -γιατί ακόμα και αυτές συννεφιάζουν- γίνονται όμορφες με ένα καλό φίλο, μια κούπα καφέ και τον χιλιοπαιγμένο Armstrong να τραγουδά «give your heart and soul to me and life will always be la vie en rose».