Η λέξη “πτυχή” διαθέτει ποικίλες ερμηνείες μιας και μπορεί να δηλώνει κίνηση, να έχει μεταφορική έννοια ή ακόμη και να συναντάται στο χώρο της ανατομίας, των επιστημών και των τεχνών. Με ποιον τρόπο όμως εμφανίζεται συγκεκριμένα στην αρχιτεκτονική και την ενδυμασία; Οι εκάστοτε δημιουργοί, στην προσπάθειά  τους  να  απομακρυνθούν  από  τα  εύκολα  αναγνωρίσιμα  σχήματα,  οδηγήθηκαν προς την πτυχή, η οποία τούς  παρουσιάζει  τη  δυνατότητα  όχι  μόνο  να  δημιουργήσουν  νέες γεωμετρίες  σε  παλιές μορφές,  αλλά  κυρίως  να  ενώσουν  επιφάνειες  που  θα  κάμπτονται  η  μία  μέσα  στην  άλλη για  να  διαμορφώσουν  το  χώρο  που  επιθυμούν.  Μια  πτυχωτή  επιφάνεια  επομένως,  μπορεί όχι  μόνο  να  παρέχει  καταφύγιο,  αλλά  και  να  αποτελεί  στοιχείο  ένδυσης  για  τον  άνθρωπο.

Η  έννοια  της  πτύχωσης  αναδύθηκε  ως  ένας  αρχιτεκτονικός  διάλογος  που φιλοδοξούσε να  γίνει  η  νέα  αρχιτεκτονική  του  τέλους  του  20ου αιώνα.  Σύμφωνα με το βιβλίο “Folding Architecture: Spatial, Structural and Organizational Diagrams”, η  αρχιτεκτονική  της  πτύχωσης θεωρείται  μια  επιτηδευμένη  τακτική  για  έντονη  ενσωμάτωση  της  διαφορετικότητας  σε ένα  ετερογενές  συνεχές  σύστημα,  μέσω  ομαλών  στρωμάτων  και  ανάμεικτων  τεχνικών. Συνεπώς,  εάν  υπάρχει  ένα  και  μόνο  αποτέλεσμα  που  παράγεται  στην  αρχιτεκτονική  μέσω της αναδίπλωσης, θα είναι η ικανότητα να ενοποιεί άσχετα μεταξύ τους στοιχεία, μέσα σε ένα  νέο συνεχές  μείγμα.

Στην  Ιαπωνία συγκεκριμένα,  η  πτύχωση  είναι  άμεσα  συνδεδεμένη  με  την  τεχνική  του  origami  που θεωρείται  μορφή  τέχνης.  Εκφράζει  τη  δράση  της  πτύχωσης  ως  μια  θεμελιώδη  χωρική συνέχεια,  όπου  κάθε  αυτόνομη  πτυχή  παρουσιάζει  ολοένα  και  περισσότερες  πολύπλοκες χωρικές  διευθετήσεις.

Schermata 2012-10-08 a 12.30.45

Στην  αρχιτεκτονική,  η  τεχνική  αυτή  υπήρξε  πηγή  έμπνευσης  για πολλά δημιουργήματα. Για  παράδειγμα,  στην  Serpentine  Gallery  του  Λονδίνου  το  2001,  ο  αρχιτέκτονας  Daniel Libenskind χρησιμοποίησε ένα σύνολο από αναδιπλούμενες επιφάνειες φύλλων αλουμινίου για να μεταφράσει  τις  πτυχώσεις  του  origami  σε  αρχιτεκτονικές  αρχές, προβάλλοντας τον δυναμισμό των πτυχωμένων δομών.

1.II_.DL_-1004x1024

Libeskind

Η  τέχνη  των σχεδιαστών  μόδας  στο  κεφάλαιο  της  πτύχωσης,  βασίζεται  στη  διαρκή  αναδίπλωση  των υφασμάτων και γενικότερα των υλικών γύρω από το ανθρώπινο σώμα. Σε εμάς, η λογική αυτή είναι πολύ οικεία μιας και τα αρχαιοελληνικά φορέματα χαρακτηρίζονται από τις πτυχώσεις που δημιουργούνταν στο ύφασμα καθώς αγκάλιαζε το σώμα. Στην παγκόσμια αγορά, το όνομα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτή τη λογική είναι εκείνο του Ιάπωνα σχεδιαστή  Issey Miyake.Το έργο του χαρακτηρίζεται κυρίως από την τεχνική της πτύχωσης, μιας και ο σχεδιαστής πλισάρει  πρώτα  το  ύφασμα  και  ακολούθως  το  κόβει  και  το  ράβει  προκειμένου  να  δημιουργήσει  νέα ενδύματα  που  συνδυάζουν  οργανικά  το  ύφασμα,  τη  μορφή  και  τη  λειτουργία.  Το  1998 σχεδιάζει μια σειρά πτυχωτών ενδυμάτων που ζωντανεύουν μέσω της κίνησης και τη λογική αυτή ακολουθεί μέχρι και σήμερα. Η συλλογή του “Pleats Please” κάνει το γύρο του κόσμου και αποτελεί ισχυρή πρόκληση για τους υπόλοιπους σχεδιαστές οι οποίοι προσπαθούν να “αντιγράψουν” τις βασικές αρχές του.

004-img010

miyake

14ss_P42_P43

Elena Xipolia

About Elena Xipolia

Η Έλενα είναι Αρχιτέκτονας και μέλος της ομάδας Krama. Σπούδασε αρχικά Ανακαίνιση και Αποκατάσταση Κτιρίων αλλά ποτέ δε ξέχασε τον βασικό της στόχο και αυτός δεν ήταν άλλος από την Αρχιτεκτονική. Υποστηρίζει πως η αρχιτεκτονική είναι τρόπος ζωής, γι’ αυτό και κατά καιρούς έχει κάνει πολλές εθελοντικές εργασίες. Της αρέσει η απλότητα και εκτιμά το οτιδήποτε vintage. Αγαπημένο της μότο «η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά»…Μέχρι τώρα σχεδίαζε ρούχα μόνο στον ύπνο της, αλλά αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να το κάνει πραγματικότητα. Αν και κάποιες φίλες της την αποκαλούν “Madame Figaro”, την εξιτάρει η περιπέτεια και θα ‘θελε να κάνει extreme sports πριν ακόμα μεγαλώσει κι άλλο…!