«Το άδικο! Αυτό με πικραίνει περισσότερο από όλα τα αρνητικά της ζωής. Από όλα τα δεινά στις συμπεριφορές των ανθρώπων και από όλες τις καταστάσεις που βιώνουν, αυτό που πιο πολύ πονάει είναι το άδικο. Να σε αδικούν ή να αδικείσαι κάτω από οποιαδήποτε μορφή είναι το χειρότερο πράγμα». Πάνω κάτω έτσι ήταν τα λόγια ενός ταξιτζή που είχα πάρει από την Λ. Αλεξάνδρας ψηλά για να με κατεβάσει στην Πατησίων στην ΑΣΟΕΕ που σπούδαζα τότε. «Δεν υπάρχει καλό και κακό στη γη. Όχι, δεν υπάρχει. Κακό δεν είναι τίποτα. Υπάρχει δίκαιο και άδικο. Το άδικο είναι αυτό που ονομάζουμε «κακό». –Καλημέρα κυρά μου» είπε κάποια στιγμή διακόπτοντας το μονόλογό του. «Θα αναρωτιέσαι ποια χαιρετάω.» πρόσθεσε «Τη θεά. Τη θεά Αθηνά.» Είχαμε μόλις περάσει μπροστά από το άγαλμά της στο Πεδίο του Άρεως. «Κάθε μέρα περνάω και τη χαιρετάω. Γιατί είναι σοφή και δίκαια! Ή καλύτερα είναι σοφή γιατί είναι δίκαια!»

Ήμουν δεν ήμουν είκοσι χρονών τότε. Μου έχουν μείνει όμως τα λόγια αυτού του οδηγού ταξί. Και προχωρώντας στη ζωή προσπαθούσα πάντα να δω αν ισχύουν. Πιο πολύ να δω αν αλήθεια δεν υπάρχει «κακό» παρά μόνο άδικο. Η οργή και η στενοχώρια μας συχνά τα συγχέει. Μπορεί να έπρεπε να πως έχω συναντήσει και τα δύο αλλά για σήμερα θα μείνω πιστή στις απόψεις του οδηγού και θα πω πως έχω δει πολύ άδικο. Πάρα πολύ άδικο. Δε θέλω να γίνω γραφική. Ούτε θα λαϊκίσω. Θέλω μόνο να είμαι δίκαια. Πολύ άδικο. Όχι σε μένα, ή τελοσπάντων όχι μόνο σε μένα. Σε πολλούς ανθρώπους γύρω μου και σε πολλές εκφάνσεις τις καθημερινότητας και της ζωής τους. Και πες πως το άδικο που μας συμβαίνει τυχαία, από κάποιο ανώτερο παράγοντα δεν μπορούμε να το ελέγξουμε, ούτε να το αποφύγουμε, οπότε να το αποδεχτώ. Αλλά όταν μας αδικούν άλλοι άνθρωποι… εκείνο είναι που με πικραίνει. Εκείνο το άδικο τσακίζει κόκκαλα, αρρωσταίνει ψυχές, γκρεμίζει κόσμους ολόκληρους.

Η Ναταλία έχει δύο ιστορίες να θυμάται για το άδικο. Στην πρώτη, σε κάποιο παιδικό πάρτι είχε γίνει ο καθιερωμένος τότε διαγωνισμός χορού (δεν ξέρω αν γίνεται ακόμα, αλλά στα χρόνια μας ήταν must). Επιτροπή ήταν κάποιοι γονείς και μεγαλύτεροι φίλοι. Βγήκε δεύτερη μετά το κοριτσάκι που έκανε το πάρτι. Αμέσως θύμωσε πολύ και έβαλε τα κλάματα. Ήξερε ότι ήταν καλύτερη και ήταν, κατά «κρυφή» ομολογία, κοινώς αποδεκτό αυτό. Την πλησίασε η μαμά της και τη μάλωσε να σταματήσει να κλαίει. «Μα είναι άδικο; Αφού ήμουν καλύτερη. Γιατί βγήκε πρώτη; Επειδή είναι δικό της το πάρτι;» είπε με όλη την παιδική «αγένεια» και αφέλεια. «Ναι, επειδή είναι δικό της το πάρτι» είχε απαντήσει η μητέρα της. «Κι εσύ θα πάψεις να κλαις και να εκτίθεσαι και θα το αποδεχτείς. Θα γίνουν κι άλλοι διαγωνισμοί. Θα έχεις την ευκαιρία να το βρεις το δίκιο. Και να σκεφτείς τι θα κάνεις στο δικό σου πάρτι».

Στη δεύτερη ιστορία, ήταν επίσης παιδί του δημοτικού, στο μάθημα χορού που πήγαινε εντατικά και φανατικά. Η δασκάλα έδειχνε τα βήματα από μια χορογραφία. Πρώτα χωρίς μουσική και στη συνέχεια έβαλε τη μουσική και όλες οι μαθήτριες ξεκίνησαν. Δεκατέσσερα κορίτσια έκαναν τη στροφή δεξιά και η Ναταλία αριστερά. Σταματάει τη μουσική η δασκάλα και τη διορθώνει. Το αρνείται η Ναταλία. «Δεν έχω κάνει λάθος. Τη στροφή τη δείξατε αριστερά.» επέμεινε.  Η δασκάλα…. ποιος είδε το θεό και δεν τον φοβήθηκε! Να της φωνάζει, να της λέει να παραδεχτεί το λάθος της και να ζητήσει συγγνώμη από τις συμμαθήτριές της για την καθυστέρηση και διάφορα άλλα. Μα εκείνη εκεί! Ήταν δεν ήταν δέκα χρονών, στεκόταν ψύχραιμα και ανυποχώρητα κι έλεγε «Δεν έχω κάνει εγώ λάθος». Με τα πολλά η δασκάλα της είπε ότι αν δεν το παραδεχτεί θα φύγει από το μάθημα. Η Ναταλία πήρε τα πράγματά της κι έφυγε αμέσως για τα αποδυτήρια. Ένιωθε αδικημένη, αλλά δεν έκλαψε αυτή τη φορά. Ήταν σίγουρη ότι δεν είχε κάνει λάθος. Αλλά πώς να πείσει δεκαπέντε άλλους εκ των οποίων ο ένας η καθηγήτρια που έδειξε τη χορογραφία ότι είχαν κάνει αυτοί; Μπορεί να είναι όλοι «τρελοί»; Και να «τιμωρείται» εκείνη άδικα;

Η … «τραγική» κατάληξη της ιστορίας είναι πως ναι! Μπορεί να είναι όλοι «τρελοί». Ή τελοσπάντων όλοι λάθος. Και ναι, μπορεί κάποιος στιγμιαία ή μη να τιμωρηθεί άδικα. Η θετική εξέλιξη βέβαια, είναι πως η δασκάλα ξεκινώντας να ξαναδείξει τα βήματα κατάλαβε πως πράγματι είχε δείξει τη στροφή αριστερά και έστειλε αμέσως να προλάβουν τη Ναταλία πριν φύγει από τη σχολή και να τη γυρίσουν στο μάθημα. Της ζήτησε συγγνώμη μπροστά σε όλες τις μαθήτριες.

Ο λόγος που δεν μου αρέσουν οι ιστορίες της Ναταλίας είναι γιατί μου δείχνουν πως δε χρειάζεται να ενηλικιωθούμε για να έρθουμε αντιμέτωποι με το άδικο. Και ακόμα πιο πολύ επειδή και στις δυο ιστορίες το άδικο το ενθαρρύνουν και ενήλικες. Και αν τα περιστατικά φαινομενικά μοιάζουν ανώδυνα μπροστά σε αυτό που έρχεται μετά, καλό θα ήταν να αναρωτηθούμε τις πιθανές συνέπειές τους αργότερα. Δε θα κάνω λόγο για το τι μπορεί να είναι άδικο στην ενήλικη ζωή μας. Έχετε όλοι αρκετά παραδείγματα νομίζω. Περισσότερο ή λιγότερο σκληρά, περισσότερο ή λιγότερο επώδυνα. Αλλά έχετε. Έχουμε.

Αν το ψάξετε όμως καλά θα δείτε ότι οι παραπάνω παιδικές ιστορίες δε διαφέρουν και πολύ στη δομή από εκείνες που ζούμε και οι ενήλικοι. Κάποιος «κερδίζει» επειδή είναι το «πάρτι» του. Κάποιοι τον «επιβραβεύουν» άδικα επειδή είναι το «πάρτι» του. Και κάποιοι αδικούνται γιατί βρίσκονται σε «πάρτι» αλλουνού! Επίσης κάποιες φορές μπορεί να μας προσβάλουν και να μας αδικήσουν μπροστά σε κόσμο, για κάποιο λάθος που είχαν κάνει όλοι οι άλλοι εκτός από εμάς. Και να μας αναγκάσουν να φύγουμε και από κάπου γι αυτό. Παιδικές ιστορίες ε…; Ελάτε τώρα… Μη μου πείτε πως δεν σας θυμίζουν κάτι…

Ο λόγος που μου αρέσουν οι ιστορίες της Ναταλίας είναι γιατί εξωτερικεύουν μια αθώα παιδική πυγμή απέναντι στο άδικο. Ίσως να έχουν και αισιόδοξο τέλος. Κάποιος είναι πάντα εκεί να μας πει πως το άδικο κάποιες φορές είναι ανίκητο, σαν τη βλακεία ένα πράγμα. Πως πρέπει να το προσπερνάμε και να μην το βάζουμε μέσα μας. Πως κάπου παρακάτω υπάρχουν κι άλλοι «διαγωνισμοί» που μπορεί να δικαιωθούμε. Και πως κάποιος που μας αδίκησε υπάρχει πάντα η πιθανότητα να το παραδεχτεί τόσο δημόσια όσο μας υποτίμησε.

Έχω τη βαθιά πεποίθηση πως το δίκαιο στο «άπειρο» δικαιώνεται. Αρκεί να μη βάλουμε το άδικο μέσα μας. Για να μην αδικήσουμε κι εμείς. Γιατί το άδικο ανακυκλώνεται. Δεν υπάρχει άλλωστε τίποτα ωραιότερο από τη γαλήνη μιας ψυχής όταν φεύγει από κάπου και ξέρει πως είχε δίκιο. Κι έχει τα «μούτρα» να λέει «Καλημέρα κυρά μου!» όταν περνάει από το Πεδίο του Άρεως.

Υ.Γ 1: Το άρθρο μου είναι αφιερωμένο στο πραγματικό πρόσωπο που κρύβεται πίσω από το γνώριμο πια «χαρακτήρα» της στήλης, Ελίν. Ξέρει εκείνη γιατί.

Και σε εκείνο τον ταξιτζή που συνάντησα τότε, γιατί γουστάρω, και γιατί είπε μεγάλη κουβέντα.

Υ.Γ.2: Οι ιστορίες της Ναταλίας είναι πραγματικές και αλήθεια τις θυμάται από τότε παιδάκι μέχρι σήμερα.

Maria Kakavani

About Maria Kakavani

Η Μαρία αλλού γεννήθηκε, αλλού πήγε σχολείο, από αλλού είναι η μαμά της από αλλού ο μπαμπάς της, από αλλού οι παππούδες της, αλλού μεγάλωσε, αλλού έζησε, αλλού μετακόμισε για να εγκατασταθεί και αλλού είναι τώρα και συνεχίζει. Γενικά είναι αλλού! Έχει πτυχίο και μεταπτυχιακό (ΜΒΑ) από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα έχει κάνει ωραία κορνίζα, μιλάει μερικές γλώσσες αλλά μάλλον όχι τις απαραίτητες και λατρεύει τα media γιατί εκεί γεννήθηκε και εξελίχτηκε επαγγελματικά και γνώρισε τον κόσμο από την αρχή. Πιστεύει από καρδιάς πως παρόλες τις δυσκολίες κάθε πρωί που ξυπνάμε πρέπει να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη, να χαμογελάμε και να λέμε «θα τα καταφέρω!» Και να τα καταφέρνουμε!