Σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της Γενεύης, πλάι στη λίμνη, βρίσκεται το λουλουδένιο ρολόι (L’horloge fleurie). Μαζί με το σιντριβάνι ύψους 140 μέτρων που δεσπόζει λίγες δεκάδες μέτρα πιο πέρα, αποτελεί ένα από τα σήματα κατατεθέντα της πόλης. Άλλωστε σε έναν τόπο που η ωρολογοποιία είναι βιομηχανία ζωτικής σημασίας, δεν θα μπορούσε να λείπει ένα πανέμορφο, μεγάλο κεντρικό ρολόι. Να μετρά το χρόνο, να τον ονομάζει.

Μόνο που το Horloge Fleurie δεν είναι ένα οποιοδήποτε ρολόι. Δυο δείκτες κινούνται ασταμάτητα εδώ και 59 χρόνια πάνω σε ένα λουλουδένιο «χαλί». Αλλά η ιδιαιτερότητά του δεν τελειώνει εδώ. Το μοτίβο των λουλουδιών, τα σχέδια, τα χρώματα, οι ποικιλίες τους, οι αριθμοί που δημιουργούν αλλάζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ανάλογα με την εποχή, τις ποικιλίες που ευδοκιμούν ή απλώς ανάλογα με την έμπνευση του καλλιτέχνη-κηπουρού, διακρίνεις άλλους αριθμούς να δημιουργούνται από διαφορετικά άνθη, πάνω σε διαφορετικά κάθε φορά ευφάνταστα ή μη σχέδια.

Χτες το βράδυ, τελειώνοντας τις υποχρεώσεις της ημέρας, πήρα το αυτοκίνητο και κατέβηκα στη λίμνη για τρέξιμο. Είναι μια συνήθεια ιδιαίτερα δημοφιλής στη Γενεύη. Κόσμος και λαός τρέχει στα ειδικά διαμορφωμένα μονοπάτια-πεζοδρόμους πλάι στο νερό και τις πάπιες. Άφησα το αυτοκίνητο στο κεντρικό παρκινγκ που βρίσκεται κάτω από το βυθό της λίμνης και ανέβηκα.

Έψαξα στην τσέπη μου το κινητό μου για να ενεργοποιήσω μια εφαρμογή που μετρά το χρόνο και άλλες χρήσιμες παραμέτρους στο τρέξιμο, αλλά ανακάλυψα πως το είχα αφήσει στο αυτοκίνητο. Δεν βαριέσαι, σκέφτηκα, θα το πάω παραδοσιακά. Την απόσταση που θα διένυα ούτως ή άλλως την ήξερα. Πέρασα μπροστά από το λουλουδένιο ρολόι και κοίταξα την ώρα, ώστε να υπολογίσω πόσο θα έκανα. Δεν κατάφερα να τη διακρίνω με ακρίβεια, αλλά δεν είχα άλλες επιλογές εκείνη τη στιγμή, οπότε ξεκίνησα.

Δίπλα μου είτε με περνούσαν είτε προσπερνούσα ανθρώπους κάθε ηλικίας που έτρεχαν. Οι περισσότεροι, σχεδόν όλοι, κρατούσαν ένα κινητό ή φορούσαν μια συσκευή στο μπράτσο για να μετράνε το χρόνο τους (και άλλες παραμέτρους). Είμαι σίγουρη πως όλη μέρα έκαναν το ίδιο με τα ρολόγια τους στη δουλειά τους.

Στα μισά της διαδρομής μου, λίγο πριν την πλαζ, άκουσα να με φωνάζουν. Ήταν η Ελένη. Μια φίλη Ελληνίδα που έχει και εκείνη την ίδια συνήθεια. Την είδα να πιέζει το κινητό της. Σταματούσε το χρόνο. Κάτσαμε στο πεζούλι πλάι στον πεζόδρομο και συζητήσαμε για αρκετή ώρα. Μέχρι που διαπιστώσαμε πως δεν είχαμε άλλο χρόνο γιατί και οι δυο από κάτι είχαμε αργήσει.

Στο δρόμο της επιστροφής χάζευα τα επιβλητικά κτίρια που κυκλώνουν τη λίμνη. Είχε αρχίσει να σουρουπώνει και οι επιγραφές στις κορυφές τους φωτίζονταν σταδιακά για να υποδεχτούν τη νύχτα. Τα πιο πολλά στεγάζουν ξενοδοχεία, τράπεζες και τι άλλο; Εταιρείες ρολογιών. Πολυτελών, πανάκριβων ρολογιών. Αντικείμενο και εμπόρευμά τους; Ο χρόνος. Και η επιθυμία μας να τον μετράμε και να τον ορίζουμε.

Ολοκληρώνοντας τη διαδρομή σταμάτησα μπροστά από το Horloge Fleurie. Αλλά ήταν μάταιο να κοιτάξω πόσο χρόνο είχα κάνει γιατί ούτως ή άλλως είχα σταματήσει στα μισά και δεν είχα ιδέα για πόση ώρα. Προς στιγμήν εκνευρίστηκα. Πώς θα υπολόγιζα τις επόμενες μέρες αν είχα βελτιώσει το χρόνο μου; Ακούγεται φοβερό, αλλά στην κοινωνία μας σε κάποια πράγματα είναι επιτυχία να μειώνεις το χρόνο. Αυτόν τον ίδιο, που σε γενικές γραμμές όλοι θέλουμε να αυξήσουμε…

Κάθισα σε ένα παγκάκι λίγο πιο πέρα να συμμαζέψω τις ανάσες μου κι έψαξα ασυναίσθητα στην τσέπη μου για τον καπνό μου. Ευτυχώς τον είχα αφήσει και αυτόν στο αυτοκίνητο. Δεν υπάρχει χειρότερο μετά το τρέξιμο. Είχα όμως πέντε λεπτάκια γι’ αυτή τη μικρή απόλαυση κι έπρεπε να την αντικαταστήσω. Κάποιες φορές ο χρόνος είναι δεδομένος και περιορισμένος και πρέπει να επιλέξουμε τι θα κάνουμε σε αυτόν. Κάποιες φορές… Ή μήπως πάντα;

Χάζεψα για λίγο το λουλουδένιο ρολόι. Μετράει το χρόνο μας ή απλώς είναι μια συσκευή με δυο δείκτες που περιστρέφονται; Και αν τον μετράει, ο χρόνος μας έχει πραγματικά αυτά τα ονόματα-αριθμούς που διαγράφονται μέσα από τα άνθη; Ή μήπως ο χρόνος δεν έχει ανάγκη από ονόματα και απλώς οι άνθρωποι έχουμε ονοματίσει το χρόνο; Κι αφού δώσαμε ονόματα στις στιγμές μας, τώρα τρέχουμε να τις προλάβουμε, να χωρέσουμε ότι μπορέσουμε μέσα σε αυτές. Έχω πέντε λεπτά… Χωράει ένα τσιγάρο ή λίγες σκέψεις… Προτιμώ το πρώτο γιατί είναι πιο ασφαλές, οι σκέψεις δεν ξέρεις που θα σε βγάλουν…

Έχω πέντε λεπτά. Νομίζω. Στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε ποτέ πόσο χρόνο έχουμε. Και ούτε μπορούμε να τον σταματήσουμε με ένα κουμπάκι στο κινητό, όπως έκανε η Ελένη. Όσο κι αν προσπαθούμε να τον ορίσουμε και να τον προσδιορίσουμε ο χρόνος θα μένει κακομαθημένα απροσδιόριστος και θα κάνει για μας τις επιλογές που θέλει εκείνος. Η ακρίβεια στο χρόνο, είναι κάτι που αποφασίσαμε εμείς και όχι εκείνος. Ίσως σοφά το λουλουδένιο ρολόι έχει αποφύγει την έννοια της ακρίβειας στους δείκτες του. Και ίσως σοφά αλλάζουν τα σχέδια και τα χρώματά του κάθε τόσο. Όπως κι εμείς μέσα στο χρόνο…

Ο χρόνος είναι η μεγαλύτερη έννοια που μπορεί να συλλάβει ανθρώπινος νους ή καλύτερα που δεν μπορεί να συλλάβει ανθρώπινος νους. Πιο άπειρη και από το διάστημα… Παρόλα αυτά ο χρόνος ζωής μας μπροστά στην αιωνιότητα λένε πως είναι σαν ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου. Πόσο λίγος μοιάζει τότε! Και πόσα να στριμώξεις σε αυτόν;

Κι όμως, ο χρόνος χωράει ολόκληρο το προσωπικό μας «σύμπαν» και εξηγείται και ορίζεται από τα πιο απλά πράγματα. Και ίσως τα πιο σπουδαία. Είναι εκείνο το διάστημα από στη στιγμή που κάναμε τη σκανταλιά μέχρι να το μάθει η μάνα μας κι εκείνο από τη στιγμή που αρχίζει ο καθηγητής την εξέταση μέχρι να μην ακούσουμε το όνομά μας. Είναι η διάρκεια ενός χαμηλωμένου βλέμματος με συστολή πριν ενωθούν δυο χείλη κι εκείνη που χρειάζονται δυο χέρια μέχρι να σφίξουν μέσα τους ένα σώμα που τρέμει.

Ορίζεται από τις στιγμές που χρειάστηκαν μέχρι να πούμε ένα σπουδαίο «ναι» ή ένα ηχηρό «όχι» κι από εκείνες που μεσολάβησαν μέχρι να ακούσουμε ένα «είναι πια αργά». Μετριέται με εκείνη τη χρονική απόσταση που απαιτείται για να βρουν τα δάκρυα την έξοδο μετά από ένα πόνο βαθύ κι εκείνη που χρειάζονται δυο μάτια για να χαμογελάσουν μετά από μια ευτυχία.

Ο χρόνος είναι απόσταση. Και ίσως γι αυτό όσοι τρέχουν μετράνε την απόσταση με το χρόνο. Όμως ποτέ δεν ξέρεις πόση απόσταση έχεις να διανύσεις. Είναι η απόσταση από μια απόφαση, από μια αγκαλιά, από ένα φιλί, από μια λέξη και ακόμα πιο πολύ από μια πράξη. Ο χρόνος ορίζει την έννοια της αγωνίας, της προσμονής και της επιθυμίας. Είναι κάτι που υπήρχε πριν από εμάς και θα συνεχίσει χωρίς εμάς, ενώ εμείς συνεχίζουμε να προσποιούμαστε πως τον ορίζουμε.

Σχεδιάζει ένα αύριο που δεν μπορεί να υποστηρίξει και συντηρεί ένα παρελθόν που έχει απορρίψει. Ο χρόνος υπάρχει ουσιαστικά μόνο στο τώρα κι όσο το τώρα λιγοστεύει γίνεται ακόμα πιο πολύτιμος. Και δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό και πιο ελπιδοφόρο από αυτό!

Ξανακοιτάζω το Horloge Fleurie, τους ανθρώπους «κάθε χρόνου» γύρω μου να τρέχουν και τους ωρολογοποιούς απέναντί μου. Πέρασαν τα πέντε λεπτά, έχω αργήσει, με περιμένουν για δείπνο. Έχουν συνέλθει οι ανάσες μου, σηκώνομαι… θέλω τον καπνό μου… πόσος χρόνος χρειάζεται για να φτάσω στον καπνό μου; Ποτέ δεν ξέρεις πόσο έχεις να διανύσεις… Θέλω πέντε λεπτά ακόμα…Ένα τσιγάρο χρόνο… ή δρόμο… αυτό…

Maria Kakavani

About Maria Kakavani

Η Μαρία αλλού γεννήθηκε, αλλού πήγε σχολείο, από αλλού είναι η μαμά της από αλλού ο μπαμπάς της, από αλλού οι παππούδες της, αλλού μεγάλωσε, αλλού έζησε, αλλού μετακόμισε για να εγκατασταθεί και αλλού είναι τώρα και συνεχίζει. Γενικά είναι αλλού! Έχει πτυχίο και μεταπτυχιακό (ΜΒΑ) από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα έχει κάνει ωραία κορνίζα, μιλάει μερικές γλώσσες αλλά μάλλον όχι τις απαραίτητες και λατρεύει τα media γιατί εκεί γεννήθηκε και εξελίχτηκε επαγγελματικά και γνώρισε τον κόσμο από την αρχή. Πιστεύει από καρδιάς πως παρόλες τις δυσκολίες κάθε πρωί που ξυπνάμε πρέπει να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη, να χαμογελάμε και να λέμε «θα τα καταφέρω!» Και να τα καταφέρνουμε!