Η Ιφιγένεια Κουτσουβά ταξίδεψε μέχρι την Πόλη και μας μεταφέρει το πέπλο μυστηρίου που την συνοδεύει. Οι περατζάδες της ήταν αρκετές έτσι ώστε να μας κάνει να αναζητήσουμε όλοι μία στιγμή σ’αυτό το μαγικό σταυροδρόμι Δύσης και Ανατολής.

photo(2)

Ταξίδι στην Πόλη. Με την ιστορία να είναι επικεντρωμένη επάνω σε αυτή την πόλη για τουλάχιστον 1000 έτη είναι σχεδόν αδύνατον να μην γεννηθεί σε κάποιον η επιθυμία να την επισκεφτεί. ‘Έτσι πήρα κι εγώ την απόφαση. Σαφώς επηρεασμένη από τα μυστήρια της Ανατολής, πήρα μερικούς φίλους μαζί κι αποφάσισα να δω κι εγώ από κοντά τι είναι αυτό που κάνει την Κωνσταντινούπολη, την πόλη την πόλεων όπως την αποκαλούν.

Το σοκ για μένα ήρθε κιόλας την πρώτη μέρα που φτάσαμε εκεί. Στις αίθουσες του αεροδρομίου «Ατατούρκ» έβλεπες πληθώρα κόσμου όλων των εθνικοτήτων, άλλοι στριμωγμένοι στην ουρά για τον έλεγχο διαβατήριων, άλλοι ξαπλωμένοι σε γωνίες με τις οικογένειες τους έχοντας απλώσει σεντόνια κουβέρτες και όλη τους την προίκα(;), άλλοι μιλώντας ακατάπαυστα στα κινητά, περιμένοντας πιθανόν κάποια επόμενη πτήση. Δεν χρειάστηκε χρόνος για να καταλάβω ότι ήρθα σ’ ένα τόπο διαφορετικό, «αλλοτινό». «Σταυροδρόμι των πέντε ηπείρων θεωρείται το αεροδρόμιο της Πόλης», μου εξηγεί η ξαδέλφη μου ως πιο παλιά από μένα και έχοντας κάνει αυτό το ταξίδι ήδη 2-3 φορές. Αυτό εξηγεί πολλά σκέφτομαι..

Αποφασίζουμε να μην πάρουμε ταξί και να κινηθούμε προς το ξενοδοχείο με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Μετρό και μετά τραμ. Χαζεύω τον κόσμο στο μετρό και σκέφτομαι ότι δεν μπορεί, κάπου αλλού είμαι. Κόσμος μπαίνει και βγαίνει. Όχι οι Τούρκοι δεν είναι σαν αυτούς που βλέπουμε στα σήριαλ, ούτε και οι Τουρκάλες. Μαυριδεροί άνθρωποι, απεριποίητοι σε γενικές γραμμές. Ας δώσω μια ευκαιρία, νωρίς είναι ακόμα.

Φτάνουμε στην γειτονιά που μένουμε, κοντά στην γέφυρα του Γαλατά. Περπατώντας προς το ξενοδοχείο, ερημιά. Εντάξει, καθημερινή είναι, η ώρα είναι 11:30 το βράδυ σχεδόν, ούτε στην Ελλάδα πλέον έχει πολύ κόσμο έξω τέτοια μέρα και τέτοια ώρα. Φτάνουμε στο ξενοδοχείο, αφήνουμε τα πράγματα και αποφασίζουμε μια πρώτη μικρή βόλτα με τα πόδια. Είμαστε πολύ κοντά άλλωστε στην περιοχή Beyoglu, που είναι όλα τα μπαράκια κι εστιατόρια. Περπατώντας βλέπω ακόμα ερημιά γύρω-γύρω και μια τεράστια ανηφόρα. Είμαι σε ένα από τους επτά λόφους καταλαβαίνω και συνεχίζω να περπατάω. Αφού περιπλανιόμαστε για αρκετή ώρα καταλήγουμε σε ένα μπαράκι. Εδώ κρύβεται λοιπόν ο κόσμος!!! Με τον καιρό σύμμαχο, τα μπαράκια είναι γεμάτα, κόσμος πίνει έξω και καπνίζει, χορεύει.

photo

Οι επόμενες μέρες που ακολουθούν είναι σχεδόν εξαντλητικές. Η Κωνσταντινούπολη απλώνεται νωχελικά σε επτά λόφους και άπειρες γειτονιές. Την Πόλη πρέπει να την περιπλανηθείς, να χαθείς μέσα στις ιστορικές της γειτονιές. Έτσι κι εμείς, ξεκινήσαμε το περπάτημα χαζεύοντας δεξιά αριστερά τον κόσμο. Νιώθεις ότι ο χρόνος έχει σταματήσει στο «τότε», στην εποχή του Μαρμαρωμένου Βασιλιά, στην εποχή όπου Τούρκοι, Αρμένιοι, Εβραίοι κι Έλληνες, υπό την σκέπη της βυζαντινής αυτοκρατορίας είχαν την δική τους Πόλη. Με τις πρώτες βόλτες στην Πόλη, ξεχωρίζεις τις αντιθέσεις που κυριαρχούν: τρούλοι και μιναρέδες, ουρανοξύστες και μοντέρνα μουσεία, χαοτική κίνηση και πέτρινα δρομάκια, πολυτελείς μοντέρνες μπουτίκ και παραδοσιακά παζάρια. Το ιστορικό παρελθόν γίνεται ένα με το σύγχρονο παρόν. Ο συνδυασμός Ανατολής και Δύσης μεταμορφώνουν κάθε σημείο της Πόλης.

Ακόμα μουδιασμένη από το συνονθύλευμα αυτών των αντιθέσεων αρχίζουμε την περιήγηση που κάθε τουρίστας που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να δει σε αυτή την πόλη. Την Αγία Σοφία, το Μπλε Τζαμί, τον Ιππόδρομο, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Φανάρι, την Κινστέρνα(το παλιό υδραγωγείο της πόλης φτιαγμένο από τον Ιουστινιανό), την πλατεία Ταξίμ, την Αιγυπτιακή αγορά με μπαχάρια, Μεγάλο Παζάρι (Kapali Carsi), το μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, τον εμπορικότατο πεζόδρομο της Ιστικλάλ, το Νισάντασι, τον πύργο του Γαλατά, τον Βόσπορο και τον Κεράτιο, την γειτονιά Beyoglu, την γέφυρα του Γαλατά, την Ασιατική πλευρά.

photo(3)

Εντυπωσιάζομαι από το μέγεθος και την τέχνη της Αγίας Σοφίας, από την απίστευτη ομορφιά που χαρακτηρίζει την συνοικία Φανάρι νιώθοντας μια μελαγχολία να με κυριεύει σε κάθε βήμα, από το μοναδικό κι απερίγραπτο κτίριο της Μεγάλης του Γένους Σχολής. Το ελληνικό στοιχείο γεμίζει αυτή την πόλη και ίσως θυμίζει ένδοξες στιγμές που ανήκουν δυστυχώς πια στην σφαίρα του παρελθόντος. Όμως η σημερινή εικόνα του καθετί ελληνικού, με προσγειώνει απότομα. Παρατημένο, βρώμικο πια το Φανάρι, η Αγία Σοφία ακόμα μέσα με σκαλωσιές και η Μεγάλη του Γένους Σχολή ερημωμένη. Νιώθω ότι κάποιος με το ζόρι προσπαθεί να καταπνίξει κάθε ελληνικό στοιχείο που ακόμα είναι ζωντανό σε αυτή την πόλη. Και ίσως και να είναι έτσι.

Η Πόλη έχει πάρα πολλά πρόσωπα και βρίθει εικόνων διαφορετικών και αντιθετικών που απλά πρέπει να χαθείς μέσα σε αυτές. Στις γειτονιές που διαφέρουν τόσο μεταξύ τους και που νομίζεις ότι ανήκουν σε διαφορετικές πόλεις, στα μοντέρνα εστιατόρια και στις παραδοσιακές ταβέρνες που μπορείς να απολαύσεις τα καλύτερα εδέσματα από διάφορες κουζίνες του κόσμου αλλά και όλων των ειδών τα κεμπάπ, στα παραδοσιακά ζαχαροπλαστεία με το φημισμένο καζάν ντιπί και τον σιροπιαστό φιστικλί μπακλαβά-πράσινο στο χρώμα από το γνωστό σε μας φυστίκι Αιγίνης.

Οι ανηφόρες πολλές, η κούραση το ίδιο, τα συναισθήματα όμως ακόμα περισσότερα και ανάμεικτα. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η πόλη με τον τρόπο της σε συνεπαίρνει. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν λέξεις για να περιγράψω την μαγεία που ένιωσα, όταν περπατήσαμε στην γέφυρα του Γαλατά το σούρουπο, με τους δεκάδες ψαράδες να δολώνουν τα αγκίστρια τους στη θάλασσα του Βοσπόρου από την μία και του Κεράτιου από την άλλη, αγναντεύοντας τους γλάρους να στολίζουν τον ουρανό σαν λευκά, ιπτάμενα λουλούδια. Μια εικόνα που πραγματικά θα μείνει αξέχαστη.

photo(7)photo(6)

Ο κόσμος περίεργος, σαν ένα πολυπολιτισμικό κοκτέιλ με όλων των ειδών τις φυλές, τόσο κοντά γεωγραφικά σε μας αλλά τόσο διαφορετικός, ανατολίτες με όλη την σημασία της λέξεως. Στα παζάρια μπορείς να δεις καλύτερα τους ντόπιους. Στην Αιγυπτιακή αγορά νιώθεις να σε κατακλύζουν αυτά τα αρώματα της Ανατολής από τα άπειρα μπαχαρικά που απλώνονται μπροστά σου. Στο Μεγάλο Παζάρι τα χρώματα και τα αντικείμενα πραγματικά γεμίζουν το μάτι. Αντίκες, ναργιλέδες, χρυσό, κοσμήματα, μετάξι, υφάσματα και ότι μπορεί να βάλει ο νους υπάρχουν μέσα στην μεγάλη τους αγορά. Οι περισσότεροι ντόπιοι μιλάνε ελληνικά, ούτε καν μπορώ να θυμηθώ πόσες φορές άκουσα να με φωνάζουν Μαρία. Ντόπιοι και τουρίστες να κάνουν παζάρια-κι εμείς μαζί τους- πιο πέρα άλλοι ντόπιοι να φωνάζουν παίζοντας στο χρηματιστήριο, άλλοι να αράζουν με το τσάι τους, τον καφέ τους και τον ναργιλέ τους. Ο ναργιλές αποτελεί κάτι τόσο συνηθισμένο για αυτούς. Είναι στοιχείο της καθημερινότητας τους. Εμείς βγαίνουμε για καφέ στο κέντρο, αυτοί βγαίνουν για ναργιλέ στους φημισμένους τεκέδες. Όλοι όμως ευγενικοί, ανοιχτοί, είναι μια Πόλη που μπορείς εύκολα να κάνεις φίλους.

photo(8)photo(10)photo(11)

Κάθε γωνιά στην Κωνσταντινούπολη είναι κι ένας άλλος κόσμος. Ευρώπη ή Ασία, δεν έχει καμία σημασία. Για να ζήσεις όλους αυτούς τους διαφορετικούς κόσμους πρέπει τελικά να περιπλανηθείς στα κουτουρού, όπως περίπου κάναμε κι εμείς. Γιατί αυτή η Πόλη είναι μοναδική. Σου εξασφαλίζει ότι θα περάσεις καλά μόνο αν πας εσύ ο ίδιος προς το μέρος της και παίξεις με τους δικούς της κανόνες. Η ενέργεια μαγική, το παρελθόν ολοζώντανο γίνεται αντιληπτό μέσα στο σήμερα, μια πόλη γεμάτη από αντιθέσεις και αντιφάσεις που ωστόσο πουθενά δεν έχω ξαναδεί να συνυπάρχουν τόσο αρμονικά μεταξύ τους.

photo(5)