Και αφού ταξιδέψαμε την προηγούμενη εβδομάδα μέσα από τις εκθέσεις, επανερχόμαστε στην ιδιαίτερη δύναμη της ύλης και το πώς αυτή εκφράζεται τόσο στα ενδύματα όσο και στα αρχιτεκτονήματα, με πρωταγωνιστή, αυτή τη φορά, το αγαπημένο μας ξύλο. Ένα υλικό “συνώνυμο” με τη φύση, τη ζεστασιά, την παράδοση…

Αν και με την εισαγωγή νέων υλικών στον αρχιτεκτονικό χώρο σημειώθηκε έντονος ανταγωνισμός μεταξύ αυτών και του ξύλου, οι νέες μέθοδοι επεξεργασίας του και οι εξελιγμένες τεχνικές οικοδόμησης, σε συνδυασμό με τα μοναδικά μηχανικά και αισθητικά χαρακτηριστικά του, οδήγησαν στη δημιουργία αξιομνημόνευτων παραδειγμάτων. Λόγω του ότι υπάρχει πληθώρα εξ’ αυτών, θα αναφερθώ σε δύο που δε συνδέονται μόνο κατασκευαστικά με το ξύλο, αλλά και εννοιολογικά.

Στον αρχιτέκτονα Tadao Ando ζητήθηκε να δημιουργήσει έναν χώρο, όπου οι επισκέπτες θα βίωναν τον πολιτισμό του ξύλου μέσω των αισθήσεων, με αφορμή τον εορτασμό της 45ης επετείου της διεθνής ημέρας δενδροφύτευσης. Εκείνος επέλεξε να κατασκευάσει μια δομή από ξύλο, τοποθετημένη στην καρδιά του δάσους Mikata στο Hyogo της Ιαπωνίας, που θα περικλείεται από το ίδιο το περιβάλλον, γεγονός που αποδεικνύει το σεβασμό της ιαπωνικής κουλτούρας ως προς αυτό το υλικό της φύσης. Η κατασκευή έχει το σχήμα δαχτυλιδιού σε κάτοψη, με μια ανοιχτή εσωτερική αυλή στο κέντρο, όπου κυριαρχεί το υδάτινο στοιχείο με τη μορφή μιας τεχνητής πισίνας, έχοντας ως σκοπό ο επισκέπτης περνώντας από τον ένα χώρο στον άλλον να έρχεται ξανά σε επαφή με το περιβάλλον. Το “museum of wood” είναι ένας χώρος αντανάκλασης του πολιτισμού του ξύλου, παρά απλά ένας χώρος έκθεσης αντικειμένων.

ando

Ακόμη ένας αρχιτέκτονας που, με τη βοήθεια του ξύλου, θέλησε να συνδυάσει αρχιτεκτονική και φύση, καινοτομία και παράδοση, είναι ο Renzo Piano, ο οποίος με αυτή την προσπάθειά του κέρδισε τον διαγωνισμό για τον σχεδιασμό του “Jean Marie Tjibaou Cultural Center” στη Noumea της New Caledonia (1991-1998). Η πρότασή του γι’ αυτό το πολιτιστικό κέντρο, που ήταν αφιερωμένο στη ζωή και την τέχνη του πληθυσμού του νησιού Kanak, διακρίθηκε από τη χρήση μιας σειράς μορφών, προερχόμενες από τη ξύλινη παράδοση της φυλής. Ο Piano μελέτησε με τη βοήθεια ενός ανθρωπολόγου τη νοοτροπία και τις συνήθειες των φυλών του Kanak και προσπάθησε να αντικατοπτρίσει όλα αυτά τα στοιχεία στο σχέδιό του. Πλευρές της παραδοσιακής κουλτούρας αυτής της φυλής ήταν η έμπνευση όχι μόνο για τμήματα του κτιρίου αλλά και για τον τρόπο προσέγγισης στο φυσικό τοπίο που το περιβάλλει, καθώς και στη μεταξύ τους σχέση. Λόγω της θέσης του, ανάμεσα στον Ειρηνικό ωκεανό και μια ήσυχη λίμνη, η κατασκευή χρησιμοποιεί το ξύλο και αξιοποιεί τους ανέμους μέσω ενός συστήματος φυσικού αερισμού. Τόξα και περσίδες από ξύλο έχουν τοποθετηθεί στην όψη προς την πλευρά του ωκεανού για να φιλτράρουν τον αέρα σε ένα δεύτερο στρώμα επιδερμίδας.

The Jean-Marie Tjibaou Cultural Center in New Caledonia

Ξύλινα κομμάτια και μεντεσέδες, υλικά που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν μόνο στα κτίρια και μακριά από το χώρο της ένδυσης, άρχισαν να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια του 20ου  αιώνα για το σχεδιασμό και την κατασκευή ενδυμάτων. Σύγχρονοι σχεδιαστές απευθύνθηκαν στη δομή του σώματος, το οποίο κοίταξαν από μια τεχνολογική άποψη και δημιούργησαν, με τη βοήθεια του ξύλου, καινοτόμα σχέδια που συχνά έμοιαζαν με συνδυασμό πανοπλίας και κορσέ.

Ο Ιάπωνας σχεδιαστής μόδας Yohji Yamamoto εμπνευσμένος από τις Ρώσικες κούκλες, δημιούργησε για τη συλλογή του φθινόπωρο/χειμώνας 1991, ένα ξύλινο σύνολο από γιλέκο και φούστα, ενωμένα με μεντεσέδες και εσωτερική επένδυση από μαύρο μάλλινο ύφασμα. Σύμφωνα με τους συγγραφείς για τη συλλογή του Kyoto Costume Institute, “η σχεδιαστική προσέγγιση του Yamamoto μοιάζει αρκετά με τα κοστούμια που είχε σχεδιάσει ο Pablo Picasso για μια παράσταση μπαλέτου στη Ρωσία πολλά χρόνια πριν(1917)”.

Yohji Yamamoto wooden waistcoat and skirt AW 1991-92

Και ο εκκεντρικός Hussein Chalayan πειραματίστηκε αρκετά με το ξύλο, παίζοντας με την έννοια της ένδυσης ως κατασταλτική και ταυτόχρονα εκφραστική και δημιούργησε ένα ξύλινο μπούστο για τη συλλογή του φθινόπωρο/χειμώνας 1995. Σύμφωνα με το βιβλίο «Extreme Beauty: The Body Transformed», το μπούστο του θύμιζε την ακαμψία και την αυστηρότητα της δομής ενός σώματος του 18ου αιώνα, γεγονός που ενισχύθηκε από την επιλογή του ξύλου ως υλικό και από τον τρόπο εφαρμογής του. Η διαφοροποίησή του από τα υπόλοιπα κομμάτια της επίδειξης είναι εμφανής, μιας και η ιδιαίτερη υφή του ξύλου καθώς και οι επεξεργασίες που έχει υποστεί για τη δημιουργία του κορσέ αποκαλύπτονται στο κοινό. Σύμφωνα με τον σχεδιαστή “όταν φοράει κανείς αυτό το κορσέ, το ξύλινο μπούστο γίνεται ένα με τον κορμό και νιώθει λες και οι μεταλλικοί σύνδεσμοι έχουν βιδωθεί στο ίδιο το σώμα”.

HC_AW95010

Elena Xipolia

About Elena Xipolia

Η Έλενα είναι Αρχιτέκτονας και μέλος της ομάδας Krama. Σπούδασε αρχικά Ανακαίνιση και Αποκατάσταση Κτιρίων αλλά ποτέ δε ξέχασε τον βασικό της στόχο και αυτός δεν ήταν άλλος από την Αρχιτεκτονική. Υποστηρίζει πως η αρχιτεκτονική είναι τρόπος ζωής, γι’ αυτό και κατά καιρούς έχει κάνει πολλές εθελοντικές εργασίες. Της αρέσει η απλότητα και εκτιμά το οτιδήποτε vintage. Αγαπημένο της μότο «η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά»…Μέχρι τώρα σχεδίαζε ρούχα μόνο στον ύπνο της, αλλά αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να το κάνει πραγματικότητα. Αν και κάποιες φίλες της την αποκαλούν “Madame Figaro”, την εξιτάρει η περιπέτεια και θα ‘θελε να κάνει extreme sports πριν ακόμα μεγαλώσει κι άλλο…!