Τhink, of the world you carry within you… ~ Rainer Maria Rilke

 

Όταν παλιότερα με ρωτούσαν ποιες είναι οι αγαπημένες μου ταινίες δυσκολευόμουν να απαντήσω. Ήταν σαν εκείνη την ώρα να προσπαθούσα να κατατάξω τις ταινίες που μου άρεσαν περισσότερο σε μια ή δύο συγκεκριμένες κατηγορίες και καθώς αυτό δε γινόταν φαίνεται με μπέρδευε… Με ενοχλούσε που έμοιαζε να μην ξέρω τι μου αρέσει, ιδιαίτερα αφού οι περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν να ξέρουν.  Με τον καιρό βρήκα την απάντηση: Οι ταινίες που απολαμβάνω περισσότερο είναι  οι ταινίες που… ‘με συγκινούν’.

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι είναι η «συγκίνηση»;

Η λέξη συγκίνηση προέρχεται από το συν + κίνηση, όπου το συν έχει την έννοια του «συγχρόνως» ή «από κοινού». Στα αγγλικά αποδίδεται με τη λέξη emotion που προέρχεται από το λατινικό emovere όπου το e- σημαίνει «έξω» και το movere, κίνηση, δηλαδή «κίνηση προς τα έξω».

Κάθε φορά που συγκινούμαστε, όλα τα συστήματα του οργανισμού μας συμμετέχουν σε  αυτό. Είναι σαν ένας ολόκληρος κόσμος μέσα μας να κινείται με την ενέργεια που παράγεται να αναζητά μια διέξοδο, έτσι που είναι σχεδόν αδύνατο να παραμείνεις ανέκφραστος. Έχετε προσέξει πόσο δύσκολο είναι να κρύψετε τη συγκίνησή σας; Ίσως μπορείτε να κρύψετε ένα συναίσθημα όπως είναι  η απογοήτευση ή η ζήλεια… όμως αν κάτι σας συγκινεί δεν είναι εύκολο να προσποιηθείτε ότι παραμένετε ανεπηρέαστοι. Κι αυτό γιατί η συγκίνηση έχει μια έντονα σωματική διάσταση και μ’ έναν τρόπο σε αιφνιδιάζει προτού μπει στο παιχνίδι η νόηση για να προσδώσει μια πιο συγκεκριμένη απόχρωση στην εμπειρία.

Είναι σαν κάτι πραγματικά να ‘σ αγγίζει’ κάθε φορά που συγκινείσαι… και απλά να ‘ανοίγεις’ σε αυτό προτού προλάβεις να το σκεφτείς, χωρίς να το επιλέγεις ή να του δώσεις την άδειά σου να αναδυθεί…-

Είναι μια απόδειξη για τον ανεξερεύνητο πλούτο που κρύβεις  και που ούτε εσύ γνωρίζεις, για την ύπαρξη του κόσμου που είσαι, που έχεις, που μεταφέρεις και που ώρες ώρες σε κάνει να απορείς…

Είναι σαν φρέσκος αέρας που μπαίνει από το παράθυρο και ανανεώνει την εσωτερική σου ατμόσφαιρα ακόμη και όταν σου προκαλεί ένα μικρό ρίγος (ή και μεγαλύτερο…)

Πάνω απ΄ όλα είναι μια υπενθύμιση ότι είσαι ζωντανός και ότι έχεις αυτή την ικανότητα να αντηχείς σαν ένα καλοκουρδισμένο μουσικό όργανο στις νότες μιας μουσικής σύνθεσης με αέναες εναλλαγές…

Η ικανότητα να συγκινούμαστε είναι όλα αυτά: κίνηση, άνοιγμα, δροσιά, πλούτος, ρυθμός, εναλλαγή, ανανέωση… είναι ΖΩΗ.

Η Λυδία είχε 10 χρόνια να κλάψει… τα μάτια της είχαν στεγνώσει- Μέσα της ένιωθε μουδιασμένη- τίποτα δεν ήταν ικανό να τη συγκινήσει- δε χαιρόταν, δεν πονούσε. Ένιωθε μόνο βάρος και απροθυμία να συμμετέχει στη ζωή της η οποία περνούσε άχρωμη και βουβή. Είχε χάσει το μωρό της και λίγο αργότερα τον αδελφό της. Ο πόνος της είχε εγκλωβιστεί μέσα σε ένα τείχος που χτίστηκε στο κέντρο της καρδιάς της για να τη μονώνει από αυτόν. Τα όποια ερεθίσματα- εσωτερικά ή εξωτερικά- δεν ήταν ικανά να διαπεράσουν το τείχος και να την αγγίξουν- έφταναν σ’ εκείνη υπόκωφα, αχνά… Μαζί με το πένθος της για τα αγαπημένα της πρόσωπα, πενθούσε τον εαυτό που είχε χάσει…

Η Νέλλη, στα 22 της παραπονιέται ότι δε ζει- και δε ζει γιατί δε νιώθει, λέει. Δεν μπορεί να αναγνωρίσει τα συναισθήματά της και αισθάνεται ότι η ζωή της περνάει και φεύγει χωρίς να τη χαίρεται- υποφέρει γι’ αυτό. Μέσα σε ένα όμορφο καλούπι που φτιάχτηκε από άλλους γι’ αυτήν, λαχταρώντας να βγεί από κει, να παίξει, να πέσει, να λερωθεί-  εγκλωβισμένη μέσα στην αυτό εικόνα της και πεποιθήσεις που έχει ενδοβάλλει κυρίως από την οικογένειά της. Έχουν κάνει τα πάντα για να την προστατεύσουν από οποιοδήποτε πόνο- «Να προστατεύεται για να μην πληγωθεί» της έλεγαν πάντα, «Να κρατάει αποστάσεις»…, «Να προσέχει»… Το καλούπι πράγματι την προστατεύει αλλά την ίδια στιγμή, την εμποδίζει να  βιώσει συγκίνηση- να ενθουσιαστεί, να χαρεί, να στενοχωρηθεί, να πονέσει… να αφεθεί…

Η Ειρήνη, επιτέλους νιώθει και είναι ευτυχισμένη για αυτό. Δεν έχει τόση σημασία αν μεγάλο μέρος από αυτά  που νιώθει την  πληγώνουν βαθιά- αν τα ερωτικά της συναισθήματα για έναν άλλο άνθρωπο δεν βρίσκουν ανταπόκριση, είναι συγκινημένη για το ίδιο το γεγονός ότι μετά από πολλά χρόνια μπορεί να βιώνει συγκίνηση. Είναι σα να ξύπνησε από ύπνο βαθύ. Για πάρα πολύ καιρό ήταν αποκομμένη από τα συναισθήματά της. Με μια γερή λογική να τη χαρακτηρίζει, μαθημένη να τα εκλογικεύει αντί να τα αισθάνεται, υπερβολικά ώριμη από πάντα. Ανακαλεί ότι η τελευταία φορά που ένιωσε ενθουσιασμό στη ζωή της θα πρέπει να ήταν στα 3 όταν ψάχνοντας μέσα σε όλο το σπίτι ανακάλυψε ένα ένα τα δώρα που είχε παραγγείλει στον Άγιο Βασίλη. Τώρα, έχει βρει κάτι πολύτιμο και θέλει οπωσδήποτε να το κρατήσει- την ικανότητά της να συγκινείται και να αισθάνεται- και αυτό έχει ξεκλειδώσει για εκείνη έναν ολόκληρο κόσμο.

Φαίνεται πως με τον ίδιο τρόπο που ο οργανισμός μας αποκρίνεται στο σωματικό πόνο, απελευθερώνοντας ενδορφίνες για να μας αναισθητοποιήσει σε αυτόν, αποκρίνεται και στον ψυχικό πόνο. Ενδιαφέρον είναι ότι η βιοχημική σύσταση των δακρύων, ποικίλλει ανάλογα με το είδος τους. Όταν κλαίμε για συναισθηματικούς λόγους, τα δάκρυα μας περιέχουν υψηλότερα επίπεδα από ορισμένες ορμόνες που συνδέονται με το στρες, καθώς και τη λεγόμενη λευκίνη εγκεφαλίνη που λειτουργεί ως φυσικό παυσίπονο. Χάρη στην απελευθέρωση αυτών των χημικών, που εκτονώνονται όταν κλαίμε, συχνά νιώθουμε πιο ανακουφισμένοι και χαλαροί μετά από ένα καλό κλάμα.

Όμως όπως όλα τα αμυντικά συστήματα του οργανισμού μας- σωματικά και ψυχικά- όταν αυτού του είδους ο προστατευτικός μηχανισμός υπερλειτουργεί έχει την ιδιότητα  να μας κάνει να μουδιάζουμε σε σημείο αναισθησίας, έτσι που να χάνουμε την ικανότητα να συγκινούμαστε…

Από πολλές απόψεις είναι  πιο ασφαλές να πορευόμαστε  πίσω από τείχη που χτίσαμε για να προστατευτούμε, μέσα σε καλούπια που εγγυώνται πως δεν θα πληγωθούμε ή δεν θα τσαλακώσουμε την αυτοεικόνα μας, οχυρωμένοι πίσω από πανοπλίες που μας προφυλάσσουν από πραγματικές και φανταστικές απειλές…

Το πρόβλημα είναι ότι όσο περισσότερο τρέφουμε το σκεπτικισμό και τον κυνισμό μας και αυτό το μικροσκοπικό πυρήνα έμφυτης καχυποψίας αυτά γίνονται πιο μεγάλα, πιο ισχυρά, πιο αδιαπέραστα από όσο θα θέλαμε, ακόμη κι αν αυτή δεν ήταν η αρχική μας πρόθεση…

Κι έπειτα ευτυχώς υπάρχουν αυτές οι στιγμές, που ένας άνθρωπος, μια ιδέα, ένα γεγονός έρχεται να μας κάνει έστω για λίγο να άρουμε την περίφραξή μας και τότε μπορεί να μπει μια δέσμη φωτός, μια ριπή ανέμου, κάτι τελοσπάντων που θα δημιουργήσει μια ρωγμή, ένα άνοιγμα και θα ενσταλάξει μέσα μας μια σταγόνα βασικής εμπιστοσύνης για τους ανθρώπους για τη σχέσεις, για τη ζωή… Στιγμές που νιώθουμε πιο ασφαλείς, πιο γενναίοι, λιγότερο τρομαγμένοι, πιο χαλαροί έτσι ώστε να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να συγκινηθεί…

Εκεί πια, είναι ‘συν Αθηνά και χείρα κίνει’… Στην περίπτωση, λέω στην περίπτωση, που αισθανθείτε το δροσερό αεράκι να μπαίνει από τη χαραμάδα, με οποιαδήποτε αφορμή- και νιώσετε τον εαυτό σας να ξεμουδιάζει και να αρχίσει να κινείται έστω και αδέξια- βρίσκεστε μπροστά σε μια επιλογή: θα μείνετε στάσιμοι (και ασφαλείς) ή θα συνεχίσετε να κινείστε και… να συγκινείστε;

Γιατί η σχέση ανάμεσα είναι στην κίνηση και τη συγκίνηση είναι μια σχέση διαρκούς ανατροφοδότησης. Όσο περισσότερο κινούμαστε και επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αλληλεπιδρά με πράγματα, ιδέες, ανθρώπους τόσο πιο ανοιχτοί είμαστε στην εμπειρία της συγκίνησης. Κι όσο περισσότερο επιτρέπουμε στον εαυτό μας να συγκινείται τόσο περισσότερο ανοιγόμαστε στον πλούτο που μας ανοίγεται και που μπορούμε να αξιοποιήσουμε για να ζούμε μια ζωή με περισσότερο πάθος, πιο ανάγλυφη από την οποία να αντλούμε μεγαλύτερη ικανοποίηση.

Think, of the world you carry within you… [….]. Only be attentive to what is arising in you, and prize it above all that you perceive around you. What happens most deeply inside you is worthy of your whole love. Work with that and don’t waste too much time and courage explaining it to other people. Rome, December 23, 1903 Letters to a Young Poet – Rainer Maria Rilke

 

* Τα ονόματα στις ιστορίες είναι φανταστικά ενώ λεπτομέρειες άνευ σημασίας είναι τροποποιημένες  για να προστατεύεται η ανωνυμία των προσώπων.

 

About Elena Kampisopoulou

Η Έλενα Καμπισοπούλου είναι θεραπεύτρια-ψυχολόγος και απολαμβάνει να εξερευνά ακούραστα τα υπαρξιακά ερωτήματα, που αναπόφευκτα τίθενται από τη ζωή με μια μάλλον αισιόδοξη προοπτική και τη διάθεση να αγκαλιάζει την εμπειρία με το μαγικό τρόπο που αυτή ξεδιπλώνεται. Αγαπά τις λέξεις και τα λογοπαίγνια, τις αντιθέσεις, τα παράδοξα, τον ήλιο και τη θάλασσα, τις καυτερές γεύσεις, τις έξυπνες συζητήσεις και γοητεύεται από το συνδυασμό δύναμης και ευαισθησίας στους ανθρώπους. Αφιερώνει το χρόνο της στη θεραπευτική της δουλειά, που γίνεται έναυσμα για διαρκή προσωπική διεύρυνση, το διάβασμα, το γράψιμο, τη γυμναστική, τη χαλάρωση νου και σώματος και την ανάπτυξη νέων project με ανθρώπους που μοιράζονται τα ενδιαφέροντα και τον ενθουσιασμό της.