Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Frank Lloyd Wright: «Κάθε υλικό έχει το δικό του μήνυμα και στους καλλιτέχνες δημιουργούς, το δικό του τραγούδι».

Μιλώντας για καλλιτέχνες, είτε αυτοί είναι αρχιτέκτονες, είτε σχεδιαστές μόδας, σίγουρα έχουν την ικανότητα να μεταχειρίζονται επιδέξια μια σειρά υλικών για τις δημιουργίες τους, ακούγοντας κάθε φορά τους ήχους του δικού τους «τραγουδιού».

Με την εισαγωγή στον αρχιτεκτονικό κόσμο νέων υλικών και τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, οι κατασκευές ξεφεύγουν από τους περιορισμούς. Οι μορφολογικές αναζητήσεις που δεν ήταν εφικτές έως σήμερα, οδηγούν τους αρχιτέκτονες, με τη βοήθεια των νέων δυνατοτήτων των υλικών, να στραφούν στην ένδυση ως πηγή έμπνευσης. Ακολουθούν τους μηχανισμούς της για να επικεντρωθούν και να πειραματιστούν στο εξωτερικό ένδυμα του κτιρίου, που είναι το φίλτρο επικοινωνίας με τον εξωτερικό παρατηρητή, και να οδηγηθούν σε ολοένα και πιο σύνθετα αρχιτεκτονικά περιβλήματα.

Ταυτόχρονα, στο επίπεδο της ένδυσης, σύγχρονοι σχεδιαστές μόδας μεταχειρίστηκαν επιδέξια μια σειρά μη συμβατικών υλικών, στην αναζήτησή τους για μια ριζικά νέα αισθητική, υποστηρίζοντας πως στο σχεδιασμό ενδυμάτων το υλικό δεν είναι δευτερεύον στη μορφή, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι αυτής.

Αν και σημειώνεται ένας σημαντικός αριθμός στον κατάλογο των υλικών, το πλαστικό, το μέταλλο, το γυαλί, το χαρτί και το ξύλο αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα που βρήκαν απήχηση τόσο στο αρχιτεκτονικό περιβάλλον όσο και σε αυτό την ένδυσης.

Ας κάνουμε λοιπόν μια βόλτα σε έναν «εύπλαστο κόσμο»… και ποιος είναι αυτός; Ο κόσμος του πλαστικού…

Κάνοντας αρχικά ένα πολύ ενδιαφέρον μίνι γκάλοπ, ρωτώντας διαφορετικούς ανθρώπους ποιες λέξεις τούς έρχονται στο μυαλό ακούγοντας τη λέξη «πλαστικό», οι απαντήσεις τους ήταν οι εξής: μπουκάλια, σακούλες, ποτήρια, πιάτο, αδιάβροχο, παραμόρφωση, κόκκινο (άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου…!!), εγχείρηση, παπούτσια, τραπεζομάντηλο κ.ά. Το πλαστικό είναι ένα υλικό που χρησιμοποιείται ευρέως στην καθημερινότητά μας και λόγω των μεγάλων δυνατοτήτων του, εφαρμόζεται σε πολλούς τομείς, παρόλο που η εκτεταμένη χρήση του και η αργή αποδόμησή του, το καθιστά ένα από τα βασικά συστατικά ρύπανσης του φυσικού περιβάλλοντος.

Ήδη από τη δεκαετία του ΄60, η χρήση του πλαστικού ξεκινά να διερευνάται στον χώρο της αρχιτεκτονικής κυρίως με το σχεδιασμό επίπλων από γνωστούς αρχιτέκτονες, αλλά και με προσωρινές, κινητές, ρευστές δομές. Η διερεύνηση αυτή συνεχίζεται και τις επόμενες δεκαετίες, ώσπου με την είσοδο της νέας χιλιετίας αξιόλογα αποτελέσματά της κάνουν την εμφάνισή τους σε πλήθος εκθέσεων, φέρνοντας στην επιφάνεια νέες δυνατότητες εφαρμογής του πλαστικού (inflatable structures). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης αποτελεί το «Sprachpavillon» που δημιουργεί η ομάδα αρχιτεκτόνων veech.media.architecture για μια περιοδική έκθεση στην Αυστρία, ως μέρος του «European Year of Languages 2001». Η ρευστή μορφή του πλαστικού και οι υπόλοιπες ιδιότητές του διευκολύνουν την επικοινωνία και την ανταλλαγή πληροφορίας μέσω της ευελιξίας, της διαφάνειας, της φωτεινότητας και της ελαστικότητας. Πρόκειται για μία διαδραστική εγκατάσταση όπου δεν υπάρχει διακριτό σύνορο-όριο με σκοπό να δοθεί έμφαση στην ανταλλαγή πληροφοριών και τη ρευστότητα του ίδιου του χώρου.

VMA

Παράλληλα με την αρχιτεκτονική, τη δεκαετία του ’60, το πλαστικό κάνει την εμφάνισή του και στο χώρο της ένδυσης, όπου πλαστικά φορέματα σχεδιάζονται για να ανυψώσουν την ανθρώπινη δομή. Γνωστό σε όλους είναι το μαύρο γυαλιστερό νάιλον πουκάμισο που φορά ο John Travolta στο έργο «Πυρετός το σαββατόβραδο» (1977), δημιουργία του χημικού Wallace Carothers.

f2367dbd9c7a7d48979430d05552a89f

Ωστόσο, διάσημοι σχεδιαστές μόδας όπως ο Pierre Cardin, Paco Rabanne και η Mary Quant παίρνουν πρώτοι τα υλικά της γαλότσας και τα «ανεβάζουν» σε πασαρέλες υψηλής ραπτικής, σε μια εποχή που η μόδα αρχίζει να γυρνά την πλάτη στις μεγαλύτερες ηλικίες και να ασχολείται με τις ανάγκες της “επαναστατημένης” νεολαίας. Για πρώτη φορά η κουλτούρα των νέων επηρεάζει δραστικά όλες τις εκφράσεις της κοινωνίας. Τα μίνι φορέματα έρχονται για να καλύψουν τις νέες ανάγκες σε συνδυασμό με οικονομικά συνθετικά υλικά, όπως το PVC, το βινύλιο και το πλαστικό. Και η ιστορία του πλαστικού στον χώρο της ένδυσης γράφει τις πρώτες «πολύχρωμες» σελίδες της…

plastic clothing 1960

Το βινύλιο στη δεκαετία του ’80 βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος και συναντάται σε κάθε είδος ένδυσης. Την ίδια δεκαετία, ο Ιάπωνας σχεδιαστής Issey Miyake σχεδιάζει για τη χειμερινή συλλογή του ένα συμπαγές μπούστο από πλαστικό, που «μετέτρεπε» επιδέξια το γυναικείο κορμό σε ένα κλασικό ιδεώδες, κάνοντας έτσι την αρχή για τη «body-conscious» τάση εκείνης της εποχής.

5812029790_4340847a41_z

και η βόλτα στον «εύπλαστο κόσμο» συνεχίζεται…

Elena Xipolia

About Elena Xipolia

Η Έλενα είναι Αρχιτέκτονας και μέλος της ομάδας Krama. Σπούδασε αρχικά Ανακαίνιση και Αποκατάσταση Κτιρίων αλλά ποτέ δε ξέχασε τον βασικό της στόχο και αυτός δεν ήταν άλλος από την Αρχιτεκτονική. Υποστηρίζει πως η αρχιτεκτονική είναι τρόπος ζωής, γι’ αυτό και κατά καιρούς έχει κάνει πολλές εθελοντικές εργασίες. Της αρέσει η απλότητα και εκτιμά το οτιδήποτε vintage. Αγαπημένο της μότο «η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά»…Μέχρι τώρα σχεδίαζε ρούχα μόνο στον ύπνο της, αλλά αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να το κάνει πραγματικότητα. Αν και κάποιες φίλες της την αποκαλούν “Madame Figaro”, την εξιτάρει η περιπέτεια και θα ‘θελε να κάνει extreme sports πριν ακόμα μεγαλώσει κι άλλο…!