Πέτρα… ψαλίδι… χαρτί …!

Σβήσε, γράψε… σβήσε, γράψε…

Βγάλτε μια κόλλα χαρτί…!

Φράσεις συνδεδεμένες με την παιδική μας ηλικία με αναφορά σε ένα υλικό που χρησιμοποιούμε ίσως περισσότερο από κάθε άλλο σε διάφορες μορφές… Και ποιος θα φανταζόταν όταν έπιανε για πρώτη φορά χαρτί στο χέρι του και μουτζούρωνε με τους μαρκαδόρους, ότι με αυτό θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένα κτίριο ή να δημιουργηθεί ένα φόρεμα…;

Κι όμως… Τόσο στην Αρχιτεκτονική όσο και στο σχέδιο μόδας, οι σχεδιαστές εκμεταλλεύονται τη φτηνή και γρήγορη διαδικασία παραγωγής του χαρτιού, την εύκολη επεξεργασία και την ιδιότητά του να ανακυκλώνεται, ενώ συχνά ξεχνούν τον εφήμερο χαρακτήρα του, μιας και η προσθήκη νέων συνθετικών ουσιών το καθιστούν πιο ανθεκτικό.

Από το 1986 μέχρι σήμερα, ο αρχιτέκτονας Shigeru Ban δημιουργεί πλήθος χάρτινων αριστουργημάτων και αυτός είναι και ο βασικός λόγος που πριν από λίγους μόνο μήνες κέρδισε το Pritzker Prize, γνωστό και ως Νόμπελ Αρχιτεκτονικής. Το “Paper Arbor” στην πόλη Nagoya της Ιαπωνίας, αποτελεί ουσιαστικά την αρχή για μια σειρά κατασκευών από χάρτινους σωλήνες (1989). Σαράντα οχτώ σωλήνες τοποθετήθηκαν πάνω σε μια κυκλική προκατασκευασμένη βάση από σκυρόδεμα και εμποτίστηκαν με ειδικές ουσίες, γεγονός που ενίσχυσε την ανθεκτικότητά τους κατά τη διάρκεια των έξι μηνών έκθεσης σε άνεμο και βροχή.

Paper_Arbor_night1

Από τότε ο αρχιτέκτονας εξέλιξε την τέχνη αυτή με πλήθος χάρτινων εφαρμογών με άξια παραδείγματα αναφοράς μεταξύ άλλων, την “Paper Bridge” (2007) και την “Cathedral Christchurch” (2013).

12_paper_bridge

_sg16956

Αν και στην αρχιτεκτονική, ο φέρον οργανισμός αντικαθιστάται από τους χάρτινους σωλήνες που λειτουργούν ως δομικά στοιχεία και δημιουργούνται εγκαταστάσεις που μπορούν εύκολα να αποσυναρμολογηθούν και να τοποθετηθούν ξανά σε κάποιο άλλο μέρος ή αλλιώς να ανακυκλωθούν, στο χώρο της ένδυσης το χαρτί αποτελεί μία από τις λιγότερο γνωστές περιπτώσεις στην ιστορία του ενδύματος. Πρόκειται για ένα υλικό που μοιάζει αρκετά στο ύφασμα, επιτρέποντάς του να το υποκαταστήσει μόνο στο επίπεδο της μορφής. Αναμφισβήτητα όμως, το γεγονός ότι μπορεί να ντραπαριστεί, να τσαλακωθεί, να πλισαριστεί και κυρίως να διατηρήσει αυτές τις πτυχώσεις, το καθιστά ικανό για δημιουργίες που μπορεί εύκολα και γρήγορα να πραγματοποιήσει οποιοσδήποτε δεν διαθέτει την ιδιαίτερη τεχνογνωσία της ραπτικής. Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή στο θέμα αυτό σημειώνουν τα χάρτινα φορέματα της δεκαετίας του ’60.

Κανείς δεν περίμενε τότε πως ένα διαφημιστικό τέχνασμα της χαρτοβιομηχανίας Scott τον Μάρτιο του 1966 για την προώθηση μιας νέας σειράς, θα ήταν η αρχή για τη χάρτινη μόδα. Με αφορμή αυτό το γεγονός, ακολούθησε μια εκρηκτική διετία με πλήθος εκθέσεων σε μουσεία και εκδηλώσεων για φιλανθρωπικούς σκοπούς, όπου επιχειρηματίες και γνωστοί σχεδιαστές δημιουργούσαν νέα σχέδια και στυλ. Πολύχρωμα μοτίβα pop art, ψυχεδελικής αίσθησης, space age και art nouveau, καθώς και γεωμετρικά σχήματα σε έντονα χρώματα κοσμούσαν τα χάρτινα αυτά φορέματα, τα οποία πωλούνταν όχι μόνο σε καταστήματα ρουχισμού, πολλά εκ των οποίων διαμορφώθηκαν αποκλειστικά και μόνο για την διάθεσή τους, αλλά και σε εναλλακτικούς χώρους όπως τα σουπερμάρκετ. Η ιδιαίτερη εύνοια που τα χάρτινα φορέματα γνωρίζουν τη δεκαετία του ’60 οφείλεται σε ένα μεγάλο ποσοστό στην τεχνολογική πρόοδο που, μέσω της προσθήκης συνθετικών ουσιών, επέτρεψε να γίνει το υλικό αυτό πιο ανθεκτικό και στην ουσία πιο συμβατό με τη χρήση του στην κατασκευή ρούχων, παρά τον εξ’ ορισμού εύθραυστο χαρακτήρα του.

600

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Η συνεχή ζήτηση για τα χάρτινα ρούχα μειώθηκε μετά το τέλος της δεκαετίας του ’60, εξαιτίας της γενικής μεταστροφής στις τάσεις του σχεδιασμού και στην κοινωνική φιλοσοφία. Έκτοτε, λίγα είναι τα παραδείγματα στο χώρο της μόδας όπου οι σχεδιαστές χρησιμοποιούν το χαρτί ως υλικό για τις δημιουργίες τους. Σε αυτά συγκαταλέγεται και η Γιαπωνέζα σχεδιάστρια Rei Kawakubo η οποία θέλοντας να καταρρίψει την καθιερωμένη ιδέα της υφής των ρούχων δημιούργησε ένα άσπρο φόρεμα για την επίδειξη του 1992 στο Παρίσι, που έμοιαζε φτιαγμένο από βενετσιάνικη δαντέλα. Το ανάλαφρο όμως αυτό φόρεμα είχε σκληρή υφή και όχι την πολυτελή υφή της δαντέλας μιας και ήταν φτιαγμένο από διάτρητο χαρτί διακοσμημένο με παραδοσιακά ιαπωνικά σχέδια.

Rei Kawakubo Comme des Garcons 1992

Με το χαρτί θα πειραματιστεί και ο σχεδιαστής μόδας John Galiano, ο οποίος μιμούμενος την προσέγγιση της σχεδιάστριας μόδας Elsa Schiaparelli (1935), θα επαναλάβει το εμπριμέ θέμα «εφημερίδα». Προσαρμόζοντάς το στην επικαιρότητα και προσωποποιώντας το τόσο στην κολεξιόν υψηλής ραπτικής για τον οίκο Dior άνοιξη/καλοκαίρι 2000, όσο και για την επώνυμη φίρμα του, θα παραλλάσσει το θέμα αυτό ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε διάφορα μοντέλα.

galiano

Αξιοσημείωτος είναι ο τρόπος χρήσης του χαρτιού στην κολεξιόν άνοιξη/καλοκαίρι 2004 των σχεδιαστών A.F. Vandevorst, οι οποίοι θέλοντας να δημιουργήσουν μια ασύμμετρη φούστα με πιέτες διαμορφωμένη σε διάφορα στρώματα, την έφτιαξαν πρώτα από χαρτί ώστε να σχηματιστεί μια ρεαλιστική εικόνα του όγκου που θα είχαν οι πιέτες. Σύμφωνα με τους σχεδιαστές “το χαρτί σου επιτρέπει να δουλεύεις με τρόπο πιο παραστατικό, να ανακαλύπτεις νέες μορφές”. Έχοντας εντυπωσιαστεί λοιπόν από την ιδέα της χάρτινης φούστας, έφτιαξαν από καφέ χαρτί πολλά από τα κομμάτια της κολεξιόν τους παρουσιάζοντας μια “χάρτινη” επίδειξη.

Εικόνα1

Και ο πειραματισμός συνεχίζεται με ευφάνταστες δημιουργίες…σίγουρα έχουμε να δούμε πολλά ακόμα…

MadamePaperDress1

paper fashion

Elena Xipolia

About Elena Xipolia

Η Έλενα είναι Αρχιτέκτονας και μέλος της ομάδας Krama. Σπούδασε αρχικά Ανακαίνιση και Αποκατάσταση Κτιρίων αλλά ποτέ δε ξέχασε τον βασικό της στόχο και αυτός δεν ήταν άλλος από την Αρχιτεκτονική. Υποστηρίζει πως η αρχιτεκτονική είναι τρόπος ζωής, γι’ αυτό και κατά καιρούς έχει κάνει πολλές εθελοντικές εργασίες. Της αρέσει η απλότητα και εκτιμά το οτιδήποτε vintage. Αγαπημένο της μότο «η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά»…Μέχρι τώρα σχεδίαζε ρούχα μόνο στον ύπνο της, αλλά αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να το κάνει πραγματικότητα. Αν και κάποιες φίλες της την αποκαλούν “Madame Figaro”, την εξιτάρει η περιπέτεια και θα ‘θελε να κάνει extreme sports πριν ακόμα μεγαλώσει κι άλλο…!